Γιατί ήταν αναγκαία μια νέα ανακοίνωση για την ανθρωπιστική βοήθεια;

Από την προηγούμενη ανακοίνωση σχετικά με την ανθρωπιστική δράση, που δημοσιεύτηκε το 2021, το διεθνές ανθρωπιστικό σύστημα έχει κλονιστεί στον πυρήνα του, λόγω της έξαρσης ένοπλων συγκρούσεων στην Ευρώπη, της καταστροφικής ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα, την Ουκρανία ή το Σουδάν και των σοβαρών περικοπών χρηματοδότησης που επηρεάζουν όλες τις πτυχές του ανθρωπιστικού έργου.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, 239 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια το 2026, δηλαδή περισσότεροι από 31 εκατομμύρια το 2006. Ο αριθμός των ατόμων που εκτοπίστηκαν βίαια ή ζήτησαν άσυλο έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, φθάνοντας τα 117,3 εκατομμύρια το 2025.

Όχι μόνο οι ανθρωπιστικές ανάγκες φθάνουν σε καταστροφικά επίπεδα, αλλά δεν υπάρχει επίσης επαρκής χρηματοδότηση, αναγκάζοντας έτσι τους ανθρωπιστικούς φορείς να δώσουν δραστική προτεραιότητα. Η παροχή βοήθειας έχει επίσης γίνει πιο δύσκολη με τους εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας να δέχονται επιθέσεις, τους αμάχους παγιδευμένους σε εμπόλεμες ζώνες και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο να παραβιάζεται με ανησυχητική συχνότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, η νέα κοινή ανακοίνωση καθορίζει τη δέσμευση της ΕΕ να παραμείνει αξιόπιστος και αξιόπιστος ανθρωπιστικός εταίρος, προσαρμόζοντας παράλληλα τον τρόπο εργασίας της για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας και του αντικτύπου και στηρίζοντας τις αναγκαίες αλλαγές που θα καταστήσουν το διεθνές ανθρωπιστικό σύστημα πιο ανθεκτικό.

Θα οδηγήσει η νέα ανακοίνωση σε πρακτικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ΕΕ στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας;

Ναι. Προσαρμοζόμαστε στις μεταβαλλόμενες πραγματικότητες, τοποθετώντας την ΕΕ ως κινητήρια δύναμη μεταρρυθμίσεων. Θα εντείνουμε την προστασία του ανθρωπιστικού έργου και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου· να βελτιώσουμε τις επιδόσεις της χρηματοδότησής μας και να συνεργαστούμε ευρύτερα με ευρύτερο φάσμα ενδιαφερόμενων μερών, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για ευρύτερες λύσεις.

Τι εννοείτε με την «ανθρωπιστική διπλωματία»; Τι νέο υπάρχει στη στρατηγική προσέγγιση;

Η ανθρωπιστική διπλωματία της ΕΕ είναι η χρήση ανθρωπιστικών, πολιτικών, οικονομικών, σχετικών με την ασφάλεια ή διπλωματικών μέσων από επίσημους εκπροσώπους της ΕΕ για τη συμμετοχή φορέων λήψης αποφάσεων, μερών σε ένοπλες συγκρούσεις και των χορηγών ή επηρεαστών τους, με σκοπό τη συμβολή στην πρόληψη, τον μετριασμό και την επίλυση ανθρωπιστικών κρίσεων, τη βελτίωση της συμμόρφωσης των μερών με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και τις διεθνείς ανθρωπιστικές αρχές.

Στην πράξη, αυτό περιλαμβάνει την υποστήριξη και τις δεσμεύσεις της ΕΕ σε πολυμερή φόρουμ, διπλωματικά διαβήματα, πολιτικούς διαλόγους, διαλόγους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, προσπάθειες διαμεσολάβησης και οικοδόμησης της ειρήνης, αποστολές και επιχειρήσεις κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, στήριξη της δέσμευσης σε τοπικό επίπεδο και συντονισμό και συνένωση δυνάμεων με εταίρους σε παγκόσμιο επίπεδο για την επίτευξη ανθρωπιστικών στόχων.

Όταν η ανθρωπιστική πρόσβαση καταρρέει, η αστάθεια εξαπλώνεται πέρα από τα σύνορα. Όταν οι πολίτες αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι, ο εξτρεμισμός βρίσκει γόνιμο έδαφος. Η ανθρωπιστική διπλωματία δεν είναι προαιρετική, είναι πολιτική και στρατηγική αναγκαιότητα.

Ανθρωπιστική διπλωματία σημαίνει επιμονή στην πρόσβαση, απαίτηση λογοδοσίας, υπεράσπιση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και διατήρηση των αμάχων στο επίκεντρο.

Γιατί να μεταρρυθμίσουμε τις ανθρωπιστικές αλυσίδες εφοδιασμού;

Οι ανθρωπιστικές αλυσίδες εφοδιασμού αντιπροσωπεύουν κατ' εκτίμηση το 60-80 % των συνολικών ανθρωπιστικών δαπανών παγκοσμίως, από την προμήθεια των ειδών αρωγής έως την τελική παράδοσή τους.

Με την πάροδο του χρόνου, οι οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν αναπτύξει παράλληλες αλυσίδες εφοδιασμού, οι οποίες λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό χωριστά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιττή αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών, υψηλότερο κόστος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βραδύτερη παράδοση. Στο σημερινό πλαίσιο των αυξανόμενων ανθρωπιστικών αναγκών και της συρρίκνωσης των πόρων, μια συλλογική αλλαγή δεν είναι μόνο επιθυμητή, αλλά και αναγκαία.

Μια πιο συντονισμένη και συνεργατική προσέγγιση —από τις δημόσιες συμβάσεις έως την παράδοση «τελευταίου χιλιομέτρου»— είναι καίριας σημασίας για να διασφαλιστεί ότι η βοήθεια φτάνει σε περισσότερους ανθρώπους, ταχύτερα και πιο αξιόπιστα, μεταξύ άλλων στις πλέον δυσπρόσιτες περιοχές.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει:

• την από κοινού προμήθεια, μεταφορά και αποθήκευση μεταξύ οργανισμών, τη συγκέντρωση πόρων και εμπειρογνωμοσύνης για τη μείωση του κόστους, την αποφυγή επικαλύψεων και την επίτευξη περισσότερων αποτελεσμάτων για κάθε ευρώ που δαπανάται·
• συντονισμός της εκ των προτέρων τοποθέτησης των αποθεμάτων πριν από την εκδήλωση κρίσεων και όχι μετά·
• ανταλλαγή δεδομένων και χρήση κοινών πλατφορμών εφοδιαστικής σε ολόκληρο τον τομέα·
• ενδυνάμωση και διευκόλυνση των τοπικών φορέων ώστε να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο·
• μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ανθρωπιστικών επιχειρήσεων.

Πώς θα ενισχυθεί η δέσμευση της ΕΕ σε εύθραυστα πλαίσια;

Ευθραυστότητα είναι ο συνδυασμός της έκθεσης σε κινδύνους και της ανεπαρκούς ικανότητας αντιμετώπισης του κράτους, του συστήματος ή των κοινοτήτων για τη διαχείριση, την απορρόφηση ή τον μετριασμό των εν λόγω κινδύνων. Η ΕΕ έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτιά της.

Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας που σώζει ζωές, αλλά με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της σταθερότητας, της ειρήνης και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Αυτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση συνεπάγεται συστηματικότερη και ισχυρότερη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών της ΕΕ, αλλά και στενότερη συνεργασία με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο μιας ισχυρής προσέγγισης της «Ομάδας Ευρώπη».

Επιπλέον, αυτό σημαίνει την ενίσχυση των εταιρικών μας σχέσεων με ευρύτερο φάσμα ενδιαφερόμενων μερών, ιδίως διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τον ιδιωτικό τομέα, φιλανθρωπίες, τον ΟΗΕ και μη κυβερνητικούς εταίρους.

Η προσέγγιση αυτή θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα, τον αντίκτυπο και τη μόχλευση των εξωτερικών πολιτικών σε ευαίσθητες καταστάσεις.

Αυτό θα οδηγήσει επίσης σε αύξηση της χρηματοδότησης της ανθρωπιστικής βοήθειας;

Η ανακοίνωση δεν καθορίζει από μόνη της το επίπεδο της χρηματοδότησης της ανθρωπιστικής βοήθειας. Η ετήσια χρηματοδότηση αποφασίζεται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο) μέσω της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού.

Για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη. Εναπόκειται στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να καθορίσει την κλίμακα των φιλοδοξιών για την ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ κατά την επόμενη επταετία. Στόχος της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει ότι η ΕΕ παραμένει αξιόπιστος και προβλέψιμος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας, ικανός να παρέχει βοήθεια βάσει αρχών και αναγκών όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες.

Το 2026, ο προϋπολογισμός ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ ξεκίνησε σε περίπου 1,9 δισ. ευρώ, σε γενικές γραμμές σύμφωνα με το 2025. Μετά την κινητοποίηση 345 εκατ. ευρώ σε πρόσθετα αποθεματικά, ο τρέχων προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 2,3 δισ. ευρώ.

Συνολικά, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της παραμένουν οι κορυφαίοι χορηγοί ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως, παρέχοντας από κοινού περίπου το 34 % της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης παγκοσμίως το 2025.

Ωστόσο, η υλοποίηση των δράσεων που καθορίζονται στην παρούσα κοινή ανακοίνωση μπορεί σαφώς να οδηγήσει σε σημαντική εξοικονόμηση κόστους και δημοσιονομική αποδοτικότητα — είτε μέσω της μεταρρύθμισης των ανθρωπιστικών αλυσίδων εφοδιασμού, της τοπικής προσαρμογής, της ολοκληρωμένης προσέγγισης της αστάθειας είτε μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Jon Tyson on Unsplash

Η κοινή ανακοίνωση για την ανθρωπιστική βοήθεια που εκδόθηκε σήμερα καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα παραμείνει αξιόπιστος και βασιζόμενος σε αρχές χορηγός βοήθειας σε ένα παγκόσμιο σύστημα βοήθειας υπό σοβαρή πίεση.

Οι ανθρωπιστικές ανάγκες βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, με 239 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως να χρειάζονται βοήθεια, αλλά η τρέχουσα παγκόσμια ανθρωπιστική χρηματοδότηση μπορεί να βοηθήσει λιγότερους από τους μισούς ανθρώπους που έχουν ανάγκη, αφήνοντας εκατομμύρια χωρίς σωτήρια στήριξη. Ο αριθμός των κρίσεων και η διάρκειά τους αυξάνονται, ενώ οι περικοπές χρηματοδότησης και η ανασφάλεια καθιστούν ολοένα και πιο δύσκολη την παροχή βοήθειας που σώζει ζωές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος ανταποκρίνονται με συγκεκριμένες λύσεις για να διασφαλίσουν ότι η ανθρωπιστική βοήθεια που βασίζεται σε αρχές φτάνει σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό βασίζεται σε τρεις πυλώνες: Προστατέψτε, εκτελέστε και συνεργαστείτε.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Ως ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να υπερασπίζεται την αξιοπρέπεια όσων έχουν ανάγκη, καθώς και όσων διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να τους βοηθήσουν. Με αυτό το πακέτο, διασφαλίζουμε ότι η σωτήρια βοήθεια παρέχεται πιο αποτελεσματικά, ακόμη και στα πιο δύσκολα περιβάλλοντα. Ταυτόχρονα, οικοδομούμε ανθεκτικότητα για τη μείωση της εξάρτησης από τη βοήθεια.»

Προστασία

Η ΕΕ θα αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας με ασφάλεια και χωρίς εμπόδια. Αυτό σημαίνει ενίσχυση της ανθρωπιστικής διπλωματίας στο πλαίσιο μιας συνεργατικής προσπάθειας της «Ομάδας Ευρώπη». Για τον σκοπό αυτό θα χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών διαλόγων και των διαλόγων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της υπεράσπισης σε διεθνές επίπεδο και του συντονισμού σε πολυμερές φόρουμ, καθώς και της ειρηνευτικής διαμεσολάβησης και σταθεροποίησης.

Η ΕΕ θα εντείνει επίσης τα μέτρα και τη χρηματοδότηση για την ασφάλεια των εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα — από την πρόληψη συμβάντων που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια έως τη φροντίδα των θυμάτων. Οι φωνές των πληγέντων έχουν σημασία — η ΕΕ θα διευκολύνει την ενίσχυση του ρόλου των τοπικών φορέων στην ανθρωπιστική αντίδραση, θα ενδυναμώσει τις κοινότητες και θα διασφαλίσει ότι η αντίδρασή μας είναι συμπεριληπτική για όλους, ιδίως για τους πλέον ευάλωτους.

Εκτέλεση

Μέσω της μεταρρύθμισης των ανθρωπιστικών αλυσίδων εφοδιασμού, η ΕΕ θα μεγιστοποιήσει τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας από τις δημόσιες συμβάσεις έως την παράδοση στο τελευταίο χιλιόμετρο. Η ΕΕ θα αυξήσει επίσης τους τρόπους χρηματοδότησης που προωθούν την αποτελεσματικότητα και την προβλεψιμότητα της βοήθειας και την αξιοπρέπεια των δικαιούχων, συμπεριλαμβανομένης της χρηματικής βοήθειας, της προληπτικής δράσης, της πολυετούς χρηματοδότησης, των συγκεντρωμένων κονδυλίων και της στήριξης των τοπικών φορέων. Θα υποστηριχθούν επίσης περαιτέρω οι συλλογικές υπηρεσίες που επιτρέπουν την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένων της καλής ποιότητας και της ανταλλαγής δεδομένων σχετικά με τις ανάγκες των ανθρώπων.

Εταίρος

Η ΕΕ θα στηρίξει την ανθεκτικότητα και την ειρήνη, καθώς και θα παράσχει βιώσιμες λύσεις για τη μείωση της εξάρτησης από την ανθρωπιστική βοήθεια. Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενότερα με διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τον ιδιωτικό τομέα ή φιλανθρωπικές οργανώσεις για καινοτόμους τρόπους παροχής χρηματοδότησης σε ευάλωτες περιοχές και σε ανθρώπους που τη χρειάζονται περισσότερο, βοηθώντας τους να μεταβούν από την ευπάθεια στην ανθεκτικότητα. Η «Ομάδα Ευρώπη για την ανθρωπιστική βοήθεια» μπορεί να προσφέρει περισσότερα από κοινού, ενώ θα διερευνηθούν επίσης επιλογές για τη συγκέντρωση πόρων με πιο αποτελεσματικό τρόπο.

Ιστορικό

Το διεθνές ανθρωπιστικό σύστημα έχει κλονιστεί στον πυρήνα του με το ξέσπασμα ένοπλων συγκρούσεων, την καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, την Ουκρανία ή το Σουδάν και οι σοβαρές περικοπές χρηματοδότησης επηρεάζουν όλες τις πτυχές του ανθρωπιστικού έργου.

Ο αριθμός των ατόμων που εκτοπίστηκαν βίαια ή ζήτησαν άσυλο έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, φθάνοντας τα 117,3 εκατομμύρια το 2025. Περίπου το 20 % του συνόλου των παιδιών παγκοσμίως —περίπου μισό δισεκατομμύριο— ζουν σε εμπόλεμες ζώνες ή προσπαθούν να ξεφύγουν από αυτές. Η σεξουαλική και έμφυλη βία, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας που συνδέεται με συγκρούσεις, συνέχισε να αυξάνεται, στοχεύοντας κυρίως τις γυναίκες και τα κορίτσια. Η παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια και ο υποσιτισμός γίνονται όλο και πιο διαδεδομένοι, με τον αριθμό των ανθρώπων που βιώνουν οξεία πείνα να φτάνει σε καταστροφικά επίπεδα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της παρέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας ανθρωπιστικής χρηματοδότησης (35 % το 2025). Μόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε φέτος σχεδόν 2 δισ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια. Η ΕΕ θα συνεχίσει να αποδεικνύει την παροχή βοήθειας με βάση τις ανάγκες, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς διακρίσεις για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών και τη διατήρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι προσπάθειες αυτές τυγχάνουν ισχυρής και συνεπούς λαϊκής στήριξης από τους πολίτες της ΕΕ. Το 2024, το 91 % όσων απάντησαν στην έρευνα του Ευρωβαρόμετρου της Επιτροπής θεώρησαν σημαντικό η ΕΕ να χρηματοδοτεί ανθρωπιστική βοήθεια.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Gayatri Malhotra on Unsplash

Στο πλαίσιο της Πράσινης Εβδομάδας της ΕΕ, το Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης διοργανώνει διαδραστική εμπειρία, με τίτλο:

Κρητικές Γεύσεις με Ταυτότητα: ΠΟΠ, Παράδοση & Βιωσιμότητα

Πολίτες από το Ηράκλειο θα έχουν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στους αμπελώνες και το οινοποιείο της εταιρίας Λυραράκη, να μάθουν για την παραγωγή του κρασιού, να ενημερωθούν για τις γεωγραφικές ενδείξεις και τα συστήματα ποιότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πως βοηθούν την ανάπτυξη της γεωργίας και του περιβάλλοντος.

Η ημέρα θα κλείσει με γευσιγνωσία στα κρασιά Λυραράκη, τα οποία θα συνοδεύονται από Κρητικά προϊόντα ΠΟΠ-ΠΓΕ-ΕΠΙΠ.

Χαιρετισμός:
Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιπεριφερειάρχης στον τομέα Κλιματικής Αλλαγής και Βιώσιμης Κινητικότητας, Περιφέρεια Κρήτης

Ομιλητές:
Παναγιώτης Χατζηνικολάου, Β’ Αντιπρόεδρος, ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ

Βαρθολομαίος Λυραράκης, Διευθύνων Σύμβουλος, Κτήμα Λυραράκη

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026, και ώρα 17:30-21:30, στο Κτήμα Λυραράκη (Αλάγνι, Ηράκλειο Κρήτης, 703 00)

Για να δηλώσετε συμμετοχή, μπορείτε να καλέσετε στο τηλέφωνο: 2810 336330 (Ώρες για το κοινό: Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00-15:00), ή να συμπληρώσετε την παρακάτω φόρμα: https://forms.gle/JAT9rWcHgXJ1fYXT9 
Περιορισμένος αριθμός θέσεων. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 10 Ιουνίου 2026

Το Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης θα παρέχει μεταφορά από και προς το Κτήμα Λυραράκη.

Για οποιαδήποτε απορία ή διευκρίνηση, επικοινωνήστε με την κα Τζίνα Αποστολάκη, στο τηλέφωνο: 2810 336330 ή/και στο e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..

Η δράση εντάσσεται στο έργο "Κρήτη Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Γαστρονομίας 2026".

Το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ τα οποία είχαν θεσπιστεί αρχικά ως αντίδραση στη στρατιωτική στήριξη της Τεχεράνης στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και σε διάφορες ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή και την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Πλέον το τροποποιημένο πλαίσιο κυρώσεων θα στοχεύει επίσης πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται στις ενέργειες και τις πολιτικές του Ιράν οι οποίες απειλούν την ελευθερία ναυσιπλοΐας στη Μέση Ανατολή.

Η απόφαση αποτυπώνει την πολιτική συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι υπουργοί της ΕΕ στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 21ης Απριλίου 2026.

Οι ενέργειες του Ιράν κατά σκαφών που διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο. Τέτοιου είδους ενέργειες παραβιάζουν τα κεκτημένα δικαιώματα τόσο της διέλευσης όσο και της αβλαβούς διέλευσης από διεθνή στενά.

Χάρη στο τροποποιημένο νομικό πλαίσιο, η ΕΕ θα είναι πλέον σε θέση να θεσπίσει περαιτέρω περιοριστικά μέτρα ως απάντηση στις ενέργειες του Ιράν που υπονομεύουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ. Τα εν λόγω περιοριστικά μέτρα συνίστανται σε ταξιδιωτικούς περιορισμούς που απαγορεύουν σε καταχωρισμένα πρόσωπα και οντότητες να εισέρχονται ή να διέρχονται από τα εδάφη της ΕΕ, καθώς και σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων. Επιπλέον, απαγορεύεται σε πολίτες και εταιρείες της ΕΕ να διαθέτουν κεφάλαια, χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ή οικονομικούς πόρους στα άτομα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο.

Γενικές πληροφορίες

Στις 20 Ιουλίου 2023 το Συμβούλιο θέσπισε ειδικό πλαίσιο κυρώσεων λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρέχει το Ιράν στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Το πεδίο εφαρμογής του πλαισίου διευρύνθηκε στις 14 Μαΐου 2024 λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρέχει το Ιράν σε ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας καθώς και λόγω των επιθέσεων με δρόνους και πυραύλους που πραγματοποίησε το Ιράν κατά του Ισραήλ τον Απρίλιο του 2024.

Στα συμπεράσματά του της 19ης Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε την πλήρη εφαρμογή της απόφασης 2817 (2026) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (ΣΑΗΕ), υπενθυμίζοντας την ανάγκη να προστατευθεί η ασφάλεια στη θάλασσα και να εξασφαλιστεί ο σεβασμός της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, και καταδικάζοντας κάθε πράξη που απειλεί τη ναυσιπλοΐα ή παρεμποδίζει την είσοδο και την έξοδο πλοίων από τα στενά του Ορμούζ.

Στις 9 Απριλίου 2026 η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας εξέδωσε δήλωση εξ ονόματος της ΕΕ σχετικά με την κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με την οποία καλούσε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να διασφαλίσουν πλήρως την ελευθερία ναυσιπλοΐας, καθώς και την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση από τα στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Hisham Zayadneh on Unsplash