Το Συμβούλιο αποφάσισε να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε 15 άτομα και μία οντότητα που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων εις βάρος Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και συλληφθέντων αμάχων τόσο σε κατεχόμενες επί του παρόντος περιοχές της Ουκρανίας, όσο και στη Ρωσία.

Η ΕΕ επιβάλλει περιοριστικά μέτρα στο πλαίσιο του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε οκτώ άτομα και μία οντότητα από τη Ρωσία που ευθύνονται για βασανιστήρια και άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και συλληφθέντων αμάχων στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.

Μεταξύ των καταχωρισθέντων στον κατάλογο είναι ο Dmitry Neelov, πρώτος αναπληρωτής διευθυντής της φυλακής Olenivka στην περιοχή του Ντονέτσκ, εμπλεκόμενος σε βασανισμούς, ξυλοδαρμούς και εξευτελισμούς Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και αμάχων. Το άτομο αυτό φέρει άμεση ευθύνη για μαζικούς φόνους Ουκρανών κρατουμένων της Olenivka στις 28 και 29 Ιουλίου 2022, δεδομένου ότι, μετά από ρωσικό βομβαρδισμό, καθυστέρησε σκόπιμα την εκκένωση των τραυματιών. Η απόφαση καλύπτει επίσης αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους και υπαλλήλους που υπέβαλαν σε ταπεινωτική μεταχείριση Ουκρανούς κρατούμενους στη φυλακή Olenivka.

Ένα άλλο άτομο που γίνεται στόχος των κυρώσεων είναι ο Alexei Khavetsky, αναπληρωτής προϊστάμενος ασφάλειας στο ποινικό σωφρονιστικό κατάστημα αριθ. 7 στο Pakino της Ρωσίας, υποκινητής της συστηματικής κακομεταχείρισης Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου. Υπό την επίβλεψή του, οι κρατούμενοι υποβάλλονταν σε ηλεκτροσόκ, προμελετημένο υποσιτισμό και πράξεις σεξουαλικής βίας, καθώς και σε πράξεις ακραίου εξευτελισμού προς τέρψη του σωφρονιστικού προσωπικού.

Κυρώσεις του Συμβουλίου επιβάλλονται επίσης στον Yan Zanevsky, στέλεχος της FSB, εμπλεκόμενο σε παράνομους εγκλεισμούς και βασανισμούς, όπως οι ξυλοδαρμοί, η ασφυξία και η σεξουαλική κακοποίηση αμάχων σε κατεχόμενα επί του παρόντος εδάφη της Ουκρανίας, όπως οι περιφέρειες της Χερσώνας, του Μικολάιβ και της Ζαπορίζια.

Όσο για την οντότητα που γίνεται σήμερα στόχος κυρώσεων σε αυτό το πλαίσιο, αυτή είναι το Κέντρο προφυλάκισης-2 Taganrog (SIZO 2) που χρησιμοποιείται για την κράτηση και για τον συστηματικό βασανισμό Ουκρανών αιχμάλωτων πολέμου και αμάχων, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και γυναικών, ακόμη και μέχρι θανάτου, όπως συνέβη με τη δημοσιογράφο Viktoriia Roshchyna, η οποία αποβίωσε εκεί μετά από ένα χρόνο φυλάκισης, με πολυάριθμα ίχνη βασανισμού.

Επιπλέον, το Συμβούλιο καταχωρίζει σήμερα άλλα επτά άτομα υπό διαφορετικό καθεστώς κυρώσεων, λόγω παραβιάσεων και καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. Οι κυρώσεις του Συμβουλίου στοχεύουν συγκεκριμένα τον Alexander Gnutov, διευθυντή του ποινικού σωφρονιστικού καταστήματος αριθ. 10 στο χωριό Udarny, τους πέντε αναπληρωτές διευθυντές του και την Galina Mokshanova, προϊσταμένη της ιατρικής μονάδας του ίδιου ποινικού σωφρονιστικού καταστήματος. Είναι όλοι τους συνυπεύθυνοι για την κακοποίηση κρατουμένων και συγκεκριμένα Ουκρανών αμάχων και αιχμαλώτων πολέμου από το προσωπικό του ποινικού σωφρονιστικού καταστήματος αριθ. 10.

Εκατοντάδες Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου καθώς και Ουκρανοί άμαχοι, που συνελήφθησαν στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη, έχουν φυλακιστεί στο ποινικό σωφρονιστικό κατάστημα αριθ. 10. Πρώην κρατούμενοι καταγγέλλουν απάνθρωπες και ταπεινωτικές συμπεριφορές και βασανιστήρια, μεταξύ των οποίων ηλεκτροσόκ, ξυλοδαρμούς, θέσεις άγχους που προκαλούν έλκη κατακλίσεων, σεξουαλική βία, εικονικές εκτελέσεις και άρνηση ιατρικής περίθαλψης. Οι άμαχοι υφίστανται την ίδια μεταχείριση με τους αιχμαλώτους πολέμου, ενώ κρατούνται δίχως δίκη και δίχως νομικό καθεστώς.

Πρόσωπα και οντότητες που περιλαμβάνονται σε οποιοδήποτε από τα δύο καθεστώτα κυρώσεων υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων. Απαγορεύεται σε πολίτες και επιχειρήσεις της ΕΕ να τους διαθέτουν κεφάλαια. Επιπλέον, τα πρόσωπα αυτά υπόκεινται σε ταξιδιωτική απαγόρευση, βάσει της οποίας δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει απερίφραστα τα βασανιστήρια, τις κακοποιήσεις και τις δολοφονίες Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και αμάχων κρατουμένων, ζητεί απρόσκοπτη πρόσβαση των ανεξάρτητων παρατηρητών, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, σε όλους τους κρατούμενους και επαναλαμβάνει ότι είναι ανάγκη να εξασφαλιστεί η λογοδοσία για σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Ιστορικό πλαίσιο

Στις 7 Δεκεμβρίου 2020 το Συμβούλιο θέσπισε παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το οποίο εφαρμόζεται σε πράξεις όπως η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και άλλες σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων (π.χ. βασανιστήρια, δουλεία, εξωδικαστικές εκτελέσεις, αυθαίρετες συλλήψεις ή κρατήσεις). Με το παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα υπογραμμίζεται η δέσμευση της Ένωσης να ενισχύσει τον ρόλο της όσον αφορά την αντιμετώπιση σοβαρών παραβιάσεων και καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Επιπλέον, στις 27 Μαΐου 2024 η ΕΕ θέσπισε επίσης καθεστώς κυρώσεων λόγω της κατάστασης στη Ρωσία. Αυτό το πλαίσιο κυρώσεων θέτει στο στόχαστρο όσους ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, για την καταστολή της κοινωνίας των πολιτών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης, και για την υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία.

Στα συμπεράσματά του της 23ης Μαρτίου 2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων που διέπουν τη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου, πρέπει να γίνεται απολύτως σεβαστό και καταδίκασε τις παραβιάσεις που διαπράττονται στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Τόνισε επίσης ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η λογοδοσία για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Στις 16 Μαρτίου 2026 η αντιπροσωπία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς στη Γενεύη προέβη σε δήλωση στο πλαίσιο της 61ης συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Στη δήλωση αυτή καταδίκασε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις από τη Ρωσία του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου στην Ουκρανία, όπως είναι οι συνοπτικές εκτελέσεις αιχμαλώτων πολέμου και αμάχων κρατουμένων, οι αυθαίρετες κρατήσεις, η συστηματική και εκτεταμένη χρήση βασανιστηρίων και άλλων μορφών κακομεταχείρισης, συμπεριλαμβανομένων των βιασμών και άλλων μορφών συνδεόμενης με συγκρούσεις σεξουαλικής και έμφυλης βίας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Anastasiia Krutota on Unsplash

Η ΕΕ και η Ουκρανία έκαναν ένα ακόμη σημαντικό βήμα στη διαδικασία προσχώρησης με την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη λεγόμενη ομάδα κεφαλαίων «Εξωτερικές σχέσεις» (ομάδα 6). Πρόκειται για μια βασική θεματική ομαδοποίηση εντός του πλαισίου των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΕΕ, με την οποία καθορίζονται οι παράμετροι για τον τρόπο με τον οποίο οι υποψήφιες χώρες ευθυγραμμίζουν τις διεθνείς, εμπορικές και αμυντικές πολιτικές τους με την ΕΕ.

Μόλις έναν μήνα μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την ομάδα κεφαλαίων 1 και δύο εβδομάδες μετά την ανάληψη της ιρλανδικής Προεδρίας, σημειώσαμε σήμερα ένα ακόμη ορόσημο στην πορεία της Ουκρανίας προς την ένταξη στην ΕΕ, ανοίγοντας μια ακόμη σημαντική ομάδα κεφαλαίων, την ομάδα «Εξωτερικές σχέσεις». Αυτό καταδεικνύει τη δέσμευση της χώρας να προχωρήσει όσο το δυνατόν ταχύτερα. Στη σημερινή απαιτητική συγκυρία, η διεύρυνση αποτελεί στρατηγική επένδυση για την ειρήνη και την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία, τόσο για την ΕΕ όσο και για την Ουκρανία.

Thomas Byrne, Υφυπουργός της Ιρλανδίας αρμόδιος για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις

Η ομάδα κεφαλαίων 6 «Εξωτερικές σχέσεις» περιλαμβάνει δύο χωριστά διαπραγματευτικά κεφάλαια:

• Κεφάλαιο 30 — Εξωτερικές σχέσεις: το κεφάλαιο αυτό αφορά την κοινή εμπορική πολιτική, την ανθρωπιστική βοήθεια και την αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ, για τις οποίες απαιτείται ευθυγράμμιση με την εμπορική νομοθεσία, τις διεθνείς δεσμεύσεις και τις σχετικές θέσεις εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.
• Κεφάλαιο 31 — Εξωτερική πολιτική, πολιτική ασφάλειας και άμυνας: το κεφάλαιο αυτό αφορά την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ευθυγράμμισης με τις θέσεις εξωτερικής πολιτικής, τις πολιτικές δηλώσεις, τις κυρώσεις και τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ.

Η ΕΕ καθόρισε επίσης κριτήρια αξιολόγησης για το μελλοντικό προσωρινό κλείσιμο αυτών των κεφαλαίων.

Η προσχώρηση στην ΕΕ είναι μια αξιοκρατική διαδικασία. Η παρακολούθηση της προόδου ως προς την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ και τα σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα, καθώς και ως προς την εφαρμογή τους, θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Τούτο αποτελεί συνέχεια της έναρξης διαπραγματεύσεων για την ομάδα κεφαλαίων 1 (Θεμελιώδη πεδία) κατά την προηγούμενη διάσκεψη προσχώρησης που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 15 Ιουνίου 2026.

Γενικό πλαίσιο

Μετά την εισαγωγή της αναθεωρημένης μεθοδολογίας για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2020, τα διαπραγματευτικά κεφάλαια χωρίζονται σε 6 θεματικές ομάδες:

• Θεμελιώδη πεδία
• Εσωτερική Αγορά
• Ανταγωνιστικότητα και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη
• Πράσινο θεματολόγιο και βιώσιμη συνδεσιμότητα
• Πόροι, γεωργία και συνοχή
• Εξωτερικές Σχέσεις

Κάθε κεφάλαιο αντιστοιχεί σε διαφορετικό τομέα πολιτικής. Υπάρχουν συνολικά 33 κεφάλαια.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Anastasiia Krutota on Unsplash

Η 28η συνεδρίαση της Διάσκεψης Προσχώρησης με το Μαυροβούνιο έκλεισε προσωρινά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις σχετικά με την πολιτική ανταγωνισμού (κεφάλαιο 8) και την τελωνειακή ένωση (κεφάλαιο 29).

Είμαι υπερήφανος για το γεγονός ότι πραγματοποιήσαμε την πρώτη διακυβερνητική διάσκεψη για το Μαυροβούνιο υπό την ιρλανδική Προεδρία, κατά την οποία κλείσαμε προσωρινά δύο ακόμη διαπραγματευτικά κεφάλαια. Με 18 κεφάλαια να έχουν πλέον κλείσει προσωρινά —έχοντας δηλαδή διανύσει περισσότερο από το ήμισυ της πορείας των διαπραγματεύσεων— το Μαυροβούνιο παραμένει ο πρωτοπόρος στη διαδικασία προσχώρησης στην ΕΕ. Η διεύρυνση της ΕΕ αποτελεί γεωπολιτική αναγκαιότητα για τη διασφάλιση της σταθερότητας, της ασφάλειας και των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων στην Ευρώπη. Θα παραμείνει στην κορυφή των προτεραιοτήτων της Προεδρίας μας.

Thomas Byrne, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας, εκ μέρους της Ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ

Εφόσον χρειαστεί, η ΕΕ μπορεί να επανέλθει στα κεφάλαια αυτά σε εύθετο χρόνο.

Αυτό το προσωρινό κλείσιμο έρχεται σε λιγότερο από έναν μήνα μετά την προηγούμενη Διάσκεψη Προσχώρησης στις 15 Ιουνίου 2026, η οποία έκλεισε προσωρινά το κεφάλαιο 2 σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων και το κεφάλαιο 28 σχετικά με την προστασία των καταναλωτών και της υγείας. Η παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την ευθυγράμμιση και την εφαρμογή του κεκτημένου της ΕΕ θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Το Μαυροβούνιο έχει ανοίξει και τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια στις διαπραγματεύσεις για την προσχώρησή του στην ΕΕ. Με το προσωρινό κλείσιμο που συμφωνήθηκε σήμερα, συνολικά δεκαοκτώ από αυτά τα κεφάλαια έχουν πλέον κλείσει προσωρινά. Σύμφωνα με τις διαπραγματευτικές αρχές που έχει εγκρίνει η Διάσκεψη Προσχώρησης, οι συμφωνίες που επιτυγχάνονται στην πορεία των διαπραγματεύσεων ως προς συγκεκριμένα κεφάλαια δεν μπορούν να θεωρούνται τελικές, έως ότου επιτευχθεί συνολική συμφωνία για όλα τα κεφάλαια.

Γενικό πλαίσιο

Επικεφαλής της αντιπροσωπίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν ο κ. Thomas Byrne, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας, εκ μέρους της ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, με τη συμμετοχή της Επιτρόπου Διεύρυνσης, Marta Kos. Επικεφαλής της αντιπροσωπίας του Μαυροβουνίου ήταν ο Milojko Spajić, Πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Anastasiya D on Unsplash

Η ΕΕ και η Δημοκρατία της Μολδαβίας έκαναν ένα ακόμη σημαντικό βήμα στη διαδικασία προσχώρησης με την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη λεγόμενη ομάδα κεφαλαίων «Εξωτερικές σχέσεις». Πρόκειται για μια βασική θεματική ομαδοποίηση εντός του πλαισίου των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΕΕ, με την οποία καθορίζονται οι παράμετροι για τον τρόπο με τον οποίο οι υποψήφιες χώρες ευθυγραμμίζουν τις διεθνείς, εμπορικές και αμυντικές πολιτικές τους με την ΕΕ.

Υπό την ιρλανδική Προεδρία, κάναμε ένα ακόμη βήμα προόδου με τη Μολδαβία στην ενταξιακή της πορεία. Η δυναμική αυτή, η οποία έρχεται μόλις έναν μήνα μετά το άνοιγμα της ομάδας κεφαλαίων 1, δείχνει τη σημασία που αποδίδουμε στο θεματολόγιο της διεύρυνσης. Η Μολδαβία είναι αξιόπιστος εταίρος για την Ένωσή μας, όπως καταδεικνύεται από την αξιοσημείωτη πρόοδο που έχει σημειώσει από τότε που απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας. Κατά τους προσεχείς μήνες, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την υποψηφιότητα της Μολδαβίας και θα φέρουμε τη Μολδαβία και τους πολίτες της πιο κοντά στην Ένωσή μας.

Thomas Byrne, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας

Η ομάδα κεφαλαίων 6 «Εξωτερικές σχέσεις» περιλαμβάνει δύο χωριστά διαπραγματευτικά κεφάλαια:

• Κεφάλαιο 30 — Εξωτερικές σχέσεις: Το κεφάλαιο αυτό αφορά την κοινή εμπορική πολιτική, την ανθρωπιστική βοήθεια και την αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ, για τις οποίες απαιτείται ευθυγράμμιση με την εμπορική νομοθεσία, τις διεθνείς δεσμεύσεις και τις σχετικές θέσεις εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.
• Κεφάλαιο 31 — Εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άμυνας: Το κεφάλαιο αυτό αφορά την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ευθυγράμμισης με τις θέσεις εξωτερικής πολιτικής, τις πολιτικές δηλώσεις, τις κυρώσεις και τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ.

Η ΕΕ καθόρισε επίσης κριτήρια αξιολόγησης για το μελλοντικό προσωρινό κλείσιμο αυτών των κεφαλαίων.

Η προσχώρηση είναι μια αξιοκρατική διαδικασία. Η παρακολούθηση της προόδου ως προς την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ και τα σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα καθώς και ως προς την εφαρμογή τους θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Τούτο αποτελεί συνέχεια της έναρξης διαπραγματεύσεων για την ομάδα κεφαλαίων 1 (Θεμελιώδη πεδία) κατά τη δεύτερη διάσκεψη προσχώρησης που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 15 Ιουνίου 2026.

Ιστορικό

Μετά την εισαγωγή της αναθεωρημένης μεθοδολογίας για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2020, τα διαπραγματευτικά κεφάλαια χωρίζονται σε έξι θεματικές ομάδες:

• Θεμελιώδη πεδία
• Εσωτερική αγορά
• Ανταγωνιστικότητα και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη
• Πράσινο θεματολόγιο και βιώσιμη συνδεσιμότητα
• Πόροι, γεωργία και συνοχή
• Εξωτερικές σχέσεις

Κάθε κεφάλαιο αντιστοιχεί σε διαφορετικό τομέα πολιτικής. Υπάρχουν συνολικά 33 κεφάλαια.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Sasha Pleshco on Unsplash