
Τι περιλαμβάνεται στη φετινή εαρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου;
Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026 περιλαμβάνει:
Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2026;
Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026 καθορίζει τις προτεραιότητες για συντονισμένη δράση της ΕΕ με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας, της κοινωνικής συνοχής και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.
Με βάση την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, επικεντρώνεται σε βασικές προτεραιότητες της Ένωσης: απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού της ενιαίας αγοράς, κάλυψη του χάσματος καινοτομίας, επιτάχυνση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και προώθηση των θέσεων εργασίας και των δεξιοτήτων.
Η δέσμη καλεί τα κράτη μέλη να διοχετεύσουν τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω εθνικών μέτρων για την οικοδόμηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, οι ΣΑΧ του 2026 αποσκοπούν επίσης στη γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας της Ευρώπης και στην τόνωση των επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α). Συνιστάται στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο την ενιαία αγορά για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και τη διασφάλιση αποτελεσματικών θεσμικών πλαισίων.
Η δέσμη μέτρων τονίζει περαιτέρω την ανάγκη να αυξηθεί η διοικητική αποτελεσματικότητα, να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος και να προωθηθούν οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η Επιτροπή τονίζει επίσης την ανάγκη αμυντικής ετοιμότητας, η οποία υποστηρίζεται από πρωτοβουλίες όπως η δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE).
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ανάγκη επιτάχυνσης της οικονομικά προσιτής μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και ευθυγράμμισης με τους κλιματικούς στόχους για το 2030. Οι συστάσεις κυμαίνονται από την ανάγκη σταδιακής κατάργησης των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων που δεν είναι στοχευμένες και προσωρινές και την ανάπτυξη υποδομών μέσω της απαλλαγής της βιομηχανίας και των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές έως τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Οι συστάσεις καλούν επίσης τα κράτη μέλη να επενδύσουν στο ανθρώπινο κεφάλαιο για την τόνωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας και την προώθηση ποιοτικών θέσεων εργασίας. Η δέσμη τονίζει περαιτέρω την ανάγκη αντιμετώπισης της κρίσης του κόστους ζωής με την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης, την ενίσχυση της μακροχρόνιας φροντίδας, καθώς και των συνταξιοδοτικών συστημάτων και των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.
Τέλος, φέτος μια ενισχυμένη εδαφική διάσταση αντικατοπτρίζεται επίσης στις ΣΑΧ, καθώς και στην ανάγκη αύξησης της εδαφικής συνοχής και της προσφοράς και της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης.
Πώς αντιμετωπίζει το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο τη συνεχιζόμενη οικονομική προσιτότητα της στεγαστικής κρίσης στην Ευρώπη;
Για πρώτη φορά, κάθε έκθεση χώρας περιλαμβάνει ειδικό παράρτημα για τη στέγαση, το οποίο παρέχει εκτενή ανάλυση της στεγαστικής αγοράς σε καθένα από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή έχει ως στόχο να βοηθήσει τα κράτη μέλη να σχεδιάσουν αποτελεσματικές μεταρρυθμίσεις για οικονομικά προσιτή και κοινωνική στέγαση, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό πλαίσιο κάθε χώρας. Οι συστάσεις περιλαμβάνουν διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του αποθέματος κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, της αύξησης της συνολικής προσφοράς στέγασης, της απλούστευσης και της επιτάχυνσης της αδειοδότησης για τον εξορθολογισμό των διαδικασιών χρήσης γης και σχεδιασμού.
Οι εργασίες αυτές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού σχεδίου οικονομικά προσιτής στέγασης που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 και συμπληρώνουν ορισμένες άλλες πρωτοβουλίες, όπως η πρόσφατα δρομολογηθείσα ευρωπαϊκή συμμαχία για τη στέγαση και ο επικείμενος νόμος για την οικονομικά προσιτή στέγαση.
Ποια είναι η σχέση μεταξύ της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (2028-2034);
Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για τα έτη 2028-2034, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο θα χρησιμεύσει ως το κύριο πλαίσιο αναφοράς για τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ).
Σύμφωνα με την πρόταση, το ΕΠΠΑ αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το σύνολο ή σημαντικό υποσύνολο των προκλήσεων που προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Για τον σκοπό αυτό, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2026 παρέχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ευθυγράμμιση των εθνικών και περιφερειακών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Χρησιμεύει επίσης ως βασική αναλυτική βάση για τον προσδιορισμό και την ιεράρχηση συγκεκριμένων μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών αναγκών για βασικούς τομείς πολιτικής σε κάθε κράτος μέλος.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις για μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις και άλλες παρεμβάσεις που θα συμπεριληφθούν στα σχέδια ΕΠΜ θα υποβληθούν από το εθνικό και/ή περιφερειακό επίπεδο, λαμβανομένων υπόψη των εν λόγω απαιτήσεων και της συνταγματικής και θεσμικής δομής και των αρμοδιοτήτων εντός κάθε κράτους μέλους.
Ποια είναι η σχέση μεταξύ της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και της εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας;
Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου διαδραματίζει καίριο ρόλο στην παρακολούθηση της εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), καθώς παρέχει αξιολόγηση της προόδου που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη όσον αφορά την εφαρμογή των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ). Αυτό θα συμβάλει στο να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη βρίσκονται σε καλό δρόμο για την εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους και την επίτευξη των στόχων του ΜΑΑ.
Καθώς ο ΜΑΑ πλησιάζει στο τέλος του το 2026, ο κύκλος του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου μεταφέρθηκε πέρυσι σε ένα ενοποιημένο σύνολο ΣΑΧ, καταργώντας σταδιακά την προσέγγιση που θεσπίστηκε κατά τα προηγούμενα στάδια της εφαρμογής του ΜΑΑ.
Η εαρινή δέσμη μέτρων του 2026 παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τις μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές προτεραιότητες σε κάθε κράτος μέλος με βάση ανάλυση διεύρυνσης για τον προσδιορισμό των σχετικών διαρθρωτικών προκλήσεων. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση ομαλής μετάβασης μετά την ολοκλήρωση του ΜΑΑ και θα στηρίξει τη συνέχιση της υλοποίησης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης της ΕΕ.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος της επικείμενης προθεσμίας του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) και τι θα συμβεί όταν λήξει ο ΜΑΑ;
Δεδομένου ότι ο ΜΑΑ πρόκειται να ολοκληρωθεί το 2026, στις 4 Μαΐου η Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη σχετικά με επιχειρησιακές πτυχές που σχετίζονται με την τελική φάση και το κλείσιμό του. Ενημερώνει τα κράτη μέλη σχετικά με τα τελικά στάδια της υλοποίησης του προγράμματος έως το τέλος του 2026 και τις εφαρμοστέες διαδικασίες και υποχρεώσεις μετά το 2026.
Προτεραιότητα το 2026 είναι η επιτυχής ολοκλήρωση του ΜΑΑ και η τήρηση των αντίστοιχων προθεσμιών:
Παρά το γεγονός ότι ο ΜΑΑ αποτελεί προσωρινό μέσο για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να ανακάμψουν από την οικονομική κρίση της νόσου COVID-19 και να στηρίξουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις τους, ο αντίκτυπος του ΜΑΑ θα συνεχιστεί και μετά το 2026.
Τα οφέλη των μεταρρυθμίσεων που υποστηρίζονται από τον ΜΑΑ θα γίνονται ολοένα και πιο ορατά κατά τα επόμενα έτη, ενώ ορισμένες επενδύσεις του ΜΑΑ, ιδίως εκείνες που διοχετεύονται μέσω χρηματοδοτικών μέσων, θα επηρεάσουν την πραγματική οικονομία μόνο το 2027 και μετέπειτα.
Ποια είναι τα κύρια θέματα των ΣΑΧ προς τα κράτη μέλη;
Όπως και πέρυσι, οι ΣΑΧ εστιάζουν στους πυλώνες και τους οριζόντιους παράγοντες διευκόλυνσης της ανταγωνιστικότητας και, ως εκ τούτου, καλούν τα κράτη μέλη να αναλάβουν πολιτική δράση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Επιπλέον, τα κράτη μέλη έλαβαν επίσης σύσταση για τη διασφάλιση της ταχείας εκτέλεσης των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής.
Όπως κάθε χρόνο, οι δημοσιονομικές ΣΑΧ καθορίζουν τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με τις δημοσιονομικές πολιτικές που αναμένεται να ακολουθήσουν τα κράτη μέλη.
Με την ολοκλήρωση της περιόδου υλοποίησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), οι φετινές ΣΑΧ δεν καλούν τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την υλοποίηση των οικείων ΣΑΑ. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι σημαντικό να διατηρηθούν οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που υποστηρίζονται και υλοποιούνται στο πλαίσιο του ΜΑΑ, ιδίως εκείνες που αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στις ΣΑΧ. Για τον σκοπό αυτό, εκδόθηκε γενική σύσταση προς όλα τα κράτη μέλη: «Διασφάλιση της συνέχειας των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που υλοποιούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.».
Πώς ευθύνεται η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για την κρίση στη Μέση Ανατολή, ιδίως όσον αφορά την ενέργεια;
Η προώθηση της μετάβασης της ΕΕ σε καθαρές μορφές ενέργειας παραμένει ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την προστασία της οικονομίας και των πολιτών μας από τις υψηλές τιμές της ενέργειας που προκαλούνται από κρίσεις, όπως στη Μέση Ανατολή. Η αντικατάσταση των ακριβών εισαγωγών ορυκτών καυσίμων με καθαρή, εγχώρια ενέργεια είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Είναι επίσης σημαντικό να εξασφαλιστεί οικονομικά προσιτή ενέργεια για την οικονομία του μέλλοντος.
Ως εκ τούτου, η εαρινή δέσμη μέτρων καλεί τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να επιταχύνουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Αυτό απαιτεί ταχύτερη εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU και των ΣΑΧ που σχετίζονται με την ενέργεια. Για τον σκοπό αυτό, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την ανάπτυξη καθαρής, εγχώριας ενέργειας, να ενισχύσουν τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και να αυξήσουν τη δυναμικότητα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο προωθεί επίσης την ενεργειακή απόδοση και τον εξηλεκτρισμό σε όλα τα κτίρια, τις μεταφορές και τη βιομηχανία. Από κοινού, οι προσπάθειες αυτές θα μειώσουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και θα περιορίσουν την έκθεση σε ασταθείς παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» συνέβαλε στη χρηματοδότηση κρίσιμων διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών, ενισχύοντας έτσι τις διασυνδέσεις και στηρίζοντας την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης και βιώσιμης ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και μιας πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης. Το επικείμενο σχέδιο δράσης για τον εξηλεκτρισμό θα θέσει έναν φιλόδοξο στόχο εξηλεκτρισμού και μέτρα για την αντιμετώπιση των φραγμών στους τομείς της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης νομοθετική πρόταση σχετικά με τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από το φυσικό αέριο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη μετριασμού των βραχυπρόθεσμων οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, ιδίως δεδομένου ότι πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος. Η εαρινή δέσμη μέτρων, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι τα μέτρα έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και δημοσιονομικά βιώσιμα. Είναι σημαντικό ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να σχεδιαστούν κατά τρόπο ώστε να διατηρηθούν τα κίνητρα τιμών για τη μείωση της ζήτησης ορυκτών καυσίμων.
Ποια είναι η θέση της Επιτροπής όσον αφορά την αύξηση της δημοσιονομικής ευελιξίας στο πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης, λαμβανομένων υπόψη των οικονομικών επιπτώσεων των πρόσφατων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή;
Η Επιτροπή έχει επίγνωση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών του τρέχοντος ενεργειακού κλυδωνισμού, καθώς και της σημασίας της στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με παράλληλη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης.
Δεδομένων των αναγκαίων επενδύσεων στη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να ζητήσουν την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής (NEC) για την άμυνα σε μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας, με προσωρινό και περιορισμένο τρόπο.
Αυτή η πιθανή παράταση θα περιλαμβάνει μέτρα, που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026, τα οποία μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, ως εκ τούτου, ενισχύουν την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Εντός του υφιστάμενου ανώτατου ορίου (1,5 % του ΑΕΠ) για πρόσθετες αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΕΑΟΕ, θα εφαρμοστεί ειδικό ετήσιο ανώτατο όριο για την περίοδο 2026-2028 (0,3 % του ΑΕΠ) και σωρευτικό ανώτατο όριο (0,6 % του ΑΕΠ) κατά την ίδια περίοδο ειδικά για μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας. Είναι σημαντικό ότι η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει ότι όλες οι διασφαλίσεις δημοσιονομικής βιωσιμότητας παραμένουν πλήρως σε ισχύ.
Για να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση, τα κράτη μέλη που ενδέχεται να έχουν ήδη χρησιμοποιήσει πλήρως την ευελιξία στο πλαίσιο του ΕΑΟΕ για την αύξηση των αμυντικών δαπανών θα μπορούσαν να λάβουν προσωρινή και περιορισμένη πρόσθετη ευελιξία υπό τους ίδιους όρους με τα άλλα κράτη μέλη. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεκτιμήσει κατά πόσον οι αποκλίσεις δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Σε ποιον βαθμό τα κράτη μέλη αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους και πώς λαμβάνεται αυτό υπόψη στο πλαίσιο του μεταρρυθμισμένου δημοσιονομικού πλαισίου;
Στο πλαίσιο του σχεδίου ReArm Europe/Readiness 2030, η Επιτροπή έχει καθορίσει ένα πλαίσιο για την εφαρμογή της ευελιξίας για τις αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του μεταρρυθμισμένου δημοσιονομικού πλαισίου.
Η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποκλίνουν προσωρινά από την πορεία των καθαρών δαπανών που συνιστά το Συμβούλιο, διευκολύνοντας τη μετάβαση σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες σε εθνικό επίπεδο και διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του χρέους. Επιτρέπει ευελιξία για μέγιστο ποσοστό 1,5 % του ΑΕΠ σε πρόσθετες αμυντικές δαπάνες έως το 2028. Μέχρι στιγμής, 18 κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της ρήτρας. Η χρήση αυτής της ευελιξίας θα πρέπει να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των ικανοτήτων άμυνας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην προστασία των πολιτών της.
Οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ εξακολουθούν να λειτουργούν κανονικά εκτός από το πρόσθετο περιθώριο ελιγμών για τις αμυντικές δαπάνες. Καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου ενεργοποίησης του NEC, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τις πορείες των καθαρών δαπανών που συνέστησε το Συμβούλιο. Οι αποκλίσεις από τη συνιστώμενη πορεία των καθαρών δαπανών, εκτός από εκείνες που καλύπτονται από το ΕΣΑ για την άμυνα, θα εξακολουθήσουν να καταγράφονται στον λογαριασμό ελέγχου που παρακολουθεί τις αποκλίσεις από τη συνιστώμενη πορεία των καθαρών δαπανών.
Χάρη στην ενεργοποίηση του ΕΣΑ για τις αμυντικές δαπάνες και άλλες πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το SAFE, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν σημαντικά στην ΕΕ, φθάνοντας το προβλεπόμενο 2,0 % του ΑΕΠ το 2027 (από 1,5 % το 2024) σύμφωνα με τη μεθοδολογία της COFOG.
Ποια κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής μέχρι στιγμής;
Μέχρι σήμερα, 18 κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής (NEC) στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
Το ΕΣΑ έχει ενεργοποιηθεί από το Συμβούλιο, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, για 17 κράτη μέλη: Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Ελλάδα, Κροατία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Σλοβακία και Φινλανδία.
Όσον αφορά την Ισπανία, η Επιτροπή δημοσίευσε θετική αξιολόγηση του ισπανικού αιτήματος για ενεργοποίηση του NEC στις 22 Μαΐου. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εκδώσει τη σύστασή του εντός των επόμενων τεσσάρων εβδομάδων.
Πώς αξιολογεί η Επιτροπή τις δημοσιονομικές επιδόσεις των κρατών μελών το 2025 και το 2026;
Στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026, η Επιτροπή αξιολογεί τις δημοσιονομικές επιδόσεις όλων των κρατών μελών βάσει του μεταρρυθμισμένου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης, το οποίο έχει πλέον επιτύχει σταθερή κατάσταση εφαρμογής.
Έως το 2025, όλα τα κράτη μέλη είχαν υποβάλει τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδιά τους, ενώ το 2026 η Ιρλανδία και οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν αναθεωρημένα σχέδια μετά τον σχηματισμό νέων κυβερνήσεων.
Η αξιολόγηση βασίζεται σε διάφορα βασικά στοιχεία: Ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών που υποβλήθηκαν στα τέλη Απριλίου, εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2026 της Επιτροπής και απολογιστικά στοιχεία της Eurostat για το 2024 και το 2025. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν στην Επιτροπή να αξιολογεί τη συμμόρφωση με τους συνιστώμενους μέγιστους ρυθμούς ανάπτυξης, καθώς και, κατά περίπτωση, την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που στηρίζουν την παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
Φέτος την άνοιξη, η αξιολόγηση καλύπτει τόσο το 2025 όσο και το 2026. Η αξιολόγηση του 2026, με βάση τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2026 της Επιτροπής, θα επικαιροποιηθεί το φθινόπωρο του 2026 και εκ νέου την άνοιξη του 2027 με βάση τα απολογιστικά στοιχεία για το 2026.
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκεται η σύγκριση μεταξύ της παρατηρούμενης και της προβλεπόμενης αύξησης των καθαρών δαπανών, αφενός, και των μέγιστων ποσοστών αύξησης των καθαρών δαπανών που συνέστησε το Συμβούλιο, αφετέρου. Για τα κράτη μέλη που έχουν ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, η συμμόρφωση αξιολογείται σωρευτικά, λαμβανομένου υπόψη του κατά πόσον οποιαδήποτε θετική απόκλιση από τα συνιστώμενα ανώτατα όρια εξηγείται από τις αντίστοιχες αυξήσεις των αμυντικών δαπανών.
Ποια μέτρα έλαβε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης μέτρων;
Όσον αφορά τα κράτη μέλη που υπόκεινται επί του παρόντος σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), η Επιτροπή αξιολόγησε τα μέτρα που ελήφθησαν σε συνέχεια των συστάσεων του Συμβουλίου.
Για τη Μάλτα, η Επιτροπή συνέστησε στο Συμβούλιο να καταργήσει τη ΔΥΕ, καθώς το έλλειμμα μειώθηκε κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το 2025 και προβλέπεται να παραμείνει κάτω από το όριο αυτό το 2026 και το 2027.
Για τα άλλα κράτη μέλη που υπόκεινται στη διαδικασία (Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Αυστρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Φινλανδία), λαμβανομένης υπόψη της ευελιξίας από την εθνική ρήτρα διαφυγής, κατά περίπτωση, η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης ότι έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα στο παρόν στάδιο. Ως εκ τούτου, η ΔΥΕ αναστέλλεται.
Συνιστά η Επιτροπή την κίνηση νέας διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος;
Η Επιτροπή συνέταξε έκθεση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ προκειμένου να αξιολογήσει τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα που ορίζει η Συνθήκη. Αυτό αφορά πέντε κράτη μέλη που υπερέβησαν ή σχεδιάζουν να υπερβούν την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ το 2025 και/ή το 2026: Βουλγαρία, Γερμανία, Εσθονία, Λετονία και Σλοβενία.
Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση, η κίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) είναι δικαιολογημένη για τη Βουλγαρία στο παρόν στάδιο. Αφού εξετάσει τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με την έκθεση, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει την έναρξη της ΔΥΕ για τη Βουλγαρία, συνιστώντας στο Συμβούλιο να διαπιστώσει την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, καθώς και την πορεία των καθαρών δαπανών για τη διόρθωσή του.
Για τις άλλες χώρες που καλύπτονται από την έκθεση, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και να επανεξετάζει την κατάστασή τους σε σχέση με την τιμή αναφοράς για το έλλειμμα το φθινόπωρο, εφόσον αυτό δικαιολογείται.
Πώς αξιολογεί η Επιτροπή την πρόσφατη εξέλιξη των μακροοικονομικών ανισορροπιών;
Ορισμένες μακροχρόνιες ευπάθειες που σχετίζονται με το ιδιωτικό χρέος συνέχισαν να υποχωρούν, ενώ οι κίνδυνοι για το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος, την ανταγωνιστικότητα και τη στέγαση απαιτούν παρακολούθηση σε ορισμένα κράτη μέλη. Τα κύρια συμπεράσματα των εμπεριστατωμένων επισκοπήσεων είναι τα εξής:
Ποια είναι τα κύρια πορίσματα του πλαισίου κοινωνικής σύγκλισης; Ποιοι είναι οι κύριοι κίνδυνοι και προκλήσεις για την ανοδική κοινωνική σύγκλιση στα κράτη μέλη;
Το πλαίσιο κοινωνικής σύγκλισης περιλαμβάνει ανάλυση δύο σταδίων για την αξιολόγηση των κινδύνων σε όλα τα κράτη μέλη. Στο πρώτο στάδιο, οι πολιτικές για την αγορά εργασίας, τις δεξιότητες και τις κοινωνικές πολιτικές αναλύθηκαν και δημοσιεύθηκαν στην κοινή έκθεση για την απασχόληση 2026, στο πλαίσιο της φθινοπωρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026 και εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2026.
Στη συνέχεια, τον Απρίλιο του 2026 η Επιτροπή διενήργησε λεπτομερέστερη επανεξέταση σε δεύτερο στάδιο εννέα κρατών μελών που προσδιορίστηκαν ως δυνητικά αντιμέτωπα με κινδύνους για την κοινωνική σύγκλιση (Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ρουμανία και Φινλανδία). Η έκθεση ανέδειξε διάφορες προκλήσεις:
Πώς αντικατοπτρίζεται η σύσταση για το ανθρώπινο κεφάλαιο στην έκθεση ανά χώρα και στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις;
Η νέα σύσταση για το ανθρώπινο κεφάλαιο απευθύνεται στην ΕΕ στο σύνολό της και παρέχει κατευθύνσεις σχετικά με τις κοινές προκλήσεις που σχετίζονται με την εκπαίδευση και την κατάρτιση, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, με έμφαση σε στρατηγικούς τομείς της ΕΕ.
Οι προτεραιότητες που περιγράφονται στη σύσταση έχουν τροφοδοτήσει τις εκθέσεις ανά χώρα και τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που δημοσιεύθηκαν στην εαρινή δέσμη μέτρων.
Φέτος, κάθε κράτος μέλος έχει λάβει τουλάχιστον μία ειδική ανά χώρα σύσταση για την εκπαίδευση και την κατάρτιση.
Ειδικότερα, τα κράτη μέλη λαμβάνουν συστάσεις για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, την ενίσχυση των βασικών δεξιοτήτων, την προώθηση της συμμετοχής στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και στους τομείς STEM σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, καθώς και την ενίσχυση της εκπαίδευσης ενηλίκων.
Ποια είναι τα νέα στοιχεία στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση του 2026; Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών το 2026 θέτουν κοινές προτεραιότητες για δικαιότερες και πιο συμπεριληπτικές εθνικές πολιτικές απασχόλησης και κοινωνικές πολιτικές. Οι επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές προσθέτουν νέα στοιχεία σχετικά με:
Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Συμβούλιο και οι γνωμοδοτήσεις θα εκπονηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και την Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ). Στη συνέχεια, το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει επίσημα τις κατευθυντήριες γραμμές.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Christian Lue on Unsplash
Πώς θα συμβάλει η πρωτοβουλία αυτή στον μετριασμό των επιπτώσεων της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης;
Ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών της ενέργειας στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ψηφιακό μετασχηματισμό του ενεργειακού μας συστήματος. Αξιοποιώντας την ψηφιοποίηση, η ΕΕ μπορεί να μεταβεί σε μια οικονομία καθαρής ενέργειας, καθοδηγούμενη από την εγχώρια καινοτομία και προστατευμένη από τη γεωπολιτική αστάθεια. Αυτή η ψηφιακή μετάβαση είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της τεχνολογικής κυριαρχίας, η οποία έγκειται σε ένα ψηφιοποιημένο, εξηλεκτρισμένο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα που τροφοδοτείται από εγχώρια καθαρή ενέργεια.
Αξιοποιώντας ψηφιακές λύσεις, οι καταναλωτές μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο της χρήσης ενέργειας, επιτρέποντάς τους να μετατοπίσουν την κατανάλωσή τους σε ώρες εκτός αιχμής όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες, μειώνοντας έτσι τους λογαριασμούς ενέργειας. Οι μεγαλύτεροι καταναλωτές —βιομηχανίες— μπορούν να επωφεληθούν από την ψηφιοποίηση μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και βελτιστοποιώντας τις διαδικασίες παραγωγής, διευκολύνοντάς τους να ανταποκρίνονται στα μηνύματα των τιμών και να συμμετέχουν στην απόκριση ζήτησης. Όταν η ευελιξία των συσκευών, των κτιρίων και των βιομηχανικών διεργασιών συνδυάζεται, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης αιχμής, μειωμένη εξάρτηση από δαπανηρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με βάση τα ορυκτά καύσιμα και χαμηλότερο συνολικό κόστος του συστήματος.
Τα ψηφιακά εργαλεία και η ΤΝ μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη λειτουργική αποδοτικότητα και τις ικανότητες πρόβλεψης των διαχειριστών δικτύων, των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Τελικά, αυτό οδηγεί σε μια πιο ανταγωνιστική βιομηχανία, σε χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών και σε ένα πιο ανθεκτικό, οικονομικά προσιτό και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.
Πώς σχεδιάζει η ΕΕ να εξισορροπήσει την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από την ΤΝ και τις ψηφιακές τεχνολογίες με τους στόχους της για το κλίμα;
Ο στρατηγικός χάρτης πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας επιδιώκει να βελτιστοποιήσει τη χρήση υφιστάμενων και αναδυόμενων ενεργειακών πόρων μέσω ψηφιακών λύσεων. Η ενσωμάτωση της ΤΝ σε ολόκληρο τον ενεργειακό τομέα θα επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση, θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και θα προωθήσει την καινοτομία. Με την ενίσχυση της νοημοσύνης και της παρατηρησιμότητας του συστήματος, η ΤΝ θα βελτιώσει την ακρίβεια των προβλέψεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα βελτιστοποιήσει την εξισορρόπηση του δικτύου και θα καταστήσει δυνατή την προληπτική συντήρηση, επιτρέποντας τελικά πιο ευέλικτη διαχείριση της ζήτησης που προσαρμόζεται και στη μεταβλητή προσφορά ανανεώσιμης ενέργειας.
Για τη στήριξη της ταχείας ανάπτυξης πρόσθετης δυναμικότητας καθαρής ενέργειας, η ΕΕ θα διευκολύνει τη δημιουργία ενός συνεργατικού πλαισίου για τις αρχές των κρατών μελών, τους φορείς εκμετάλλευσης κέντρων δεδομένων και τα ενδιαφερόμενα μέρη (συμπεριλαμβανομένων των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων, των προμηθευτών ενέργειας, των παρόχων καθαρής τεχνολογίας και λύσεων και των φορέων λήψης απορριπτόμενης θερμότητας) με σκοπό τον εντοπισμό και την προώθηση βέλτιστων πρακτικών. Η εν λόγω εθελοντική συνεργασία, με τη μορφή τριμερών συμφωνιών, θα επικεντρωθεί επίσης στην αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την τροφοδοσία ψηφιακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων δεδομένων, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και μειώνοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Τα κέντρα δεδομένων, ιδίως τα κέντρα δεδομένων νέας γενιάς, είναι σημαντικοί καταναλωτές ενέργειας και η ζήτησή τους αναμένεται να αυξηθεί. Σε συνδυασμό με την ευρύτερη αύξηση που οφείλεται στον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, ο αντίκτυπος στο δίκτυο δεν πρέπει να παραβλέπεται. Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα με βιώσιμο τρόπο είναι καίριας σημασίας για τη συμβολή στην ασφάλεια του εφοδιασμού και την αξιοποίηση των οφελών τους για την ενοποίηση του συστήματος.
Τα κέντρα δεδομένων μπορούν να συμβάλουν στη σταθερότητα του δικτύου και να παρέχουν σημαντική πηγή απορριπτόμενης θερμότητας, η οποία μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί. Η ανακύκλωση μόνο του μισού της απορριπτόμενης θερμότητας από τα κέντρα δεδομένων θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης σχεδόν 4 εκατομμυρίων ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Στο πλαίσιο της επικείμενης στρατηγικής για τη θέρμανση και την ψύξη, η Επιτροπή θα εξετάσει τον ρόλο των κέντρων δεδομένων και θα συνεργαστεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη για την αύξηση της επαναχρησιμοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας, οδηγώντας σε ένα πιο κυκλικό και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.
Τέλος, η ΕΕ σχεδιάζει να θεσπίσει ενωσιακό σύστημα αξιολόγησης για την απεικόνιση των επιδόσεων των κέντρων δεδομένων όσον αφορά τη χρήση ενέργειας και νερού και τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας. Το καθεστώς θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τα κράτη μέλη και τους περιφερειακούς και τοπικούς φορείς, καθώς και για την ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα.
Πώς θα επιτρέψει η πρωτοβουλία αυτή στην ΕΕ να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων παγκόσμιων παραγόντων στην ανάπτυξη της ΤΝ, της ενέργειας και των κέντρων δεδομένων;
Ενώ οι παγκόσμιοι παράγοντες επικεντρώνονται σε μοντέλα ΤΝ και γλωσσικά μοντέλα γενικού σκοπού, η ΕΕ θα εξετάσει άμεσα βιομηχανικές εφαρμογές και υλικές υποδομές για τη δημιουργία αξίας. Με τον στρατηγικό χάρτη πορείας, η ΕΕ θα λάβει μέτρα για την ανάπτυξη αξιόπιστων, ειδικών για την ενέργεια ευρωπαϊκών βιομηχανικών λύσεων ΤΝ, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τις αρχές της ΕΕ, τη λογοδοσία, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια, αξιοποιώντας παράλληλα τα τοπικά δεδομένα δικτύου για ακριβείς και αξιόπιστες επιδόσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες της Ευρώπης. Αυτά τα κυρίαρχα μοντέλα, τα οποία αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες και εκπαιδεύονται στα ευρωπαϊκά δεδομένα, θα συμβάλουν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης σε έναν τομέα όπου έχει ήδη δυναμικό παγκόσμιας πρωτοπορίας. Η ΕΕ μπορεί ρεαλιστικά να αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη στις εφαρμογές ΤΝ για την ενέργεια αξιοποιώντας την παγκόσμιας κλάσης βιομηχανική εμπειρογνωμοσύνη της, το σταθερό και προβλέψιμο κανονιστικό της πλαίσιο και την πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες ενεργειακών δεδομένων υψηλής ποιότητας.
Πώς θα στηρίξει η Επιτροπή την ανάπτυξη έξυπνων δικτύων και έξυπνων μετρητών;
Ο στρατηγικός χάρτης πορείας θα καταστήσει δυνατό τον συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη λύσεων έξυπνων δικτύων με τη θέσπιση ενός συνόλου δεικτών για την παρακολούθηση της προόδου (δείκτες έξυπνων δικτύων). Αυτό το πλαίσιο παρακολούθησης θα τροφοδοτεί την αξιολόγηση και τη λήψη αποφάσεων, επιτρέποντας τον προσδιορισμό τομέων που απαιτούν περαιτέρω δράση.
Βασικό στοιχείο για την ευφυΐα του δικτύου είναι η πλήρης ανάπτυξη έξυπνων μετρητών. Πολλά κράτη μέλη έχουν επιτύχει την ανάπτυξη έξυπνων μετρητών σε ποσοστό άνω του 90 %, επωφελούμενα από τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας και από την ανάπτυξη έξυπνων προϊόντων και υπηρεσιών που καθίστανται εφικτές χάρη στην έξυπνη μέτρηση. Ορισμένα κράτη μέλη υστερούν στην εν λόγω ανάπτυξη. Η Επιτροπή θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για την επιτάχυνση της ανάπτυξης έξυπνων μετρητών στην ΕΕ, επιτρέποντας στους καταναλωτές να διαχειρίζονται καλύτερα την ενεργειακή τους κατανάλωση, να εξοικονομούν ενέργεια και να μειώνουν τον λογαριασμό τους.
Η ενίσχυση της χρήσης των υφιστάμενων υποδομών, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση της ανάπτυξης των δικτύων μας, είναι ο στόχος της δέσμης μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο.
Πώς αντιμετωπίζει ο στρατηγικός χάρτης πορείας τις ανησυχίες για την κυβερνοασφάλεια;
Οι ψηφιακές υποδομές παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας αναδεικνύονται ως ζήτημα προτεραιότητας για την κυβερνοασφάλεια, με υψηλούς κινδύνους που περιλαμβάνουν τη χειραγώγηση ή την πρόληψη της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε επιχειρησιακά δεδομένα, τη διείσδυση βασικών παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού και τη δυνατότητα ενεργοποίησης εξ αποστάσεως διακοπών ρεύματος.
Για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, η Επιτροπή διενεργεί εκτίμηση κινδύνου των ηλιακών και αιολικών εγκαταστάσεων στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης κινδύνου για την κυβερνοασφάλεια, και έχει περιορίσει τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για έργα στα οποία συμμετέχουν μετατροπείς από προμηθευτές υψηλού κινδύνου.
Η πρόταση της Επιτροπής για πράξη για την κυβερνοασφάλεια παρέχει το πλαίσιο για την απαγόρευση της χρήσης μετατροπέων από προμηθευτές υψηλού κινδύνου στην ΕΕ· ενώ η πρόταση πράξης για την ΤΝ παρέχει το πλαίσιο για τη δημιουργία ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ για τη δοκιμή και την επικύρωση εφαρμογών ενεργειακής ΤΝ σε συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου.
Τέλος, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το πλαίσιο για την ενεργειακή ασφάλεια του εφοδιασμού, ενδεχομένως συμπεριλαμβανομένων νέων μέτρων για τον καλύτερο εντοπισμό και τη διαχείριση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας σε κρίσιμες ενεργειακές συσκευές.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Dmitriy Zarivniy on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη μέτρων για την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία, μια δέσμη μέτρων για την ενίσχυση της ικανότητας της Ευρώπης στους ημιαγωγούς, την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), το υπολογιστικό νέφος και τον ανοικτό κώδικα.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να εξαρτόμαστε από άλλους για τις τεχνολογίες που διατηρούν τα νοσοκομεία μας σε λειτουργία, τα ενεργειακά μας δίκτυα σταθερά και τις υπηρεσίες μας ασφαλείς. Πρόκειται για την προστασία των πολιτών μας, την υπεράσπιση των συμφερόντων μας και την πραγματοποίηση των δικών μας επιλογών. Η Ευρώπη διαθέτει το ταλέντο, την ερευνητική αριστεία, τη βιομηχανική βάση και την ενιαία αγορά. Μαζί, πρέπει να μετατρέψουμε αυτά τα πλεονεκτήματα σε τεχνολογική κυριαρχία.»
Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει δύο νομοθετικές προτάσεις —την πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 και την πράξη για την ανάπτυξη του υπολογιστικού νέφους και της ΤΝ— καθώς και τη στρατηγική ανοικτού κώδικα και έναν στρατηγικό χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας.
Από κοινού, τα μέτρα αυτά στηρίζουν τη φιλοδοξία της Ευρώπης να καταστεί ήπειρος ΤΝ, να ενισχύσει την ψηφιακή αυτονομία της και να συμβάλει στην οικοδόμηση ενός πιο βιώσιμου ψηφιακού μέλλοντος. Θα συμβάλουν στη διεύρυνση των επιλογών σε βασικές τεχνολογίες για τις επιχειρήσεις, τους πολίτες και τις δημόσιες διοικήσεις της ΕΕ.
Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από προμηθευτές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για βασικές ψηφιακές τεχνολογίες και καθώς η ζήτηση για υπολογιστική ικανότητα αυξάνεται απότομα με την εξάπλωση της ΤΝ. Έχει σχεδιαστεί για να μειώσει τις διαρθρωτικές εξαρτήσεις και να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει, να αναπτύξει και να διασφαλίσει τις τεχνολογίες στις οποίες βασίζονται οι Ευρωπαίοι. Σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την τεχνολογία.
Οι ημιαγωγοί είναι απαραίτητοι για την ΤΝ και για τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούν καθημερινά οι Ευρωπαίοι.
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2023, ήταν η πρώτη απάντηση της ΕΕ σε κρίσιμα τρωτά σημεία στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ημιαγωγών. Ωστόσο, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τρίτες χώρες για την προηγμένη παραγωγή και τον σχεδιασμό μικροκυκλωμάτων. Τα εξαρτήματα που σχετίζονται με την ΤΝ αναμένεται να προωθήσουν τη μελλοντική ανάπτυξη και να αποτελέσουν πάνω από το 70 % της αγοράς ημιαγωγών έως το 2030.
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 θα αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης, μεταξύ άλλων στα συμβατικά μικροκυκλώματα, και θα αναπτύξει ικανότητες σε τεχνολογίες ημιαγωγών αιχμής που τροφοδοτούν εφαρμογές ΤΝ.
Θα επιταχύνει την αδειοδότηση, θα εμβαθύνει τη συνεργασία με ομοϊδεάτες εταίρους και θα εισαγάγει ένα νέο σήμα αριστείας για τις περιφέρειες ημιαγωγών της Ευρώπης. Επίσης, υιοθετώντας μια οικοσυστημική προσέγγιση, θα φέρει τους Ευρωπαίους κατασκευαστές μικροκυκλωμάτων πιο κοντά στους πελάτες τους και θα αξιοποιήσει τη ζήτηση των τομέων ανάπτυξης, όπως τα κέντρα δεδομένων, οι πάροχοι υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους και τα Gigafactories τεχνητής νοημοσύνης. Τέλος, θα στηρίξει επενδυτικά και στρατηγικά έργα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τα τρωτά σημεία που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τον εφοδιασμό.
Η πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ αποτελεί κεντρικό μέρος του σχεδίου δράσης της Επιτροπής για την ήπειρο της ΤΝ. Αποσκοπεί στον τριπλασιασμό της δυναμικότητας των κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη κατά τα επόμενα πέντε έως επτά έτη και στην ενίσχυση του ρόλου της στρατηγικής Apply AI για την προώθηση της υιοθέτησης.
Η πράξη θα στηρίξει την έρευνα και την καινοτομία σε τεχνολογίες αιχμής και βιώσιμες τεχνολογίες, εξισορροπώντας παράλληλα τις φιλοδοξίες για την ΤΝ με τις δεσμεύσεις για το κλίμα. Θα εξορθολογίσει τις συνθήκες για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ, με έμφαση σε εξαιρετικά βιώσιμες και καινοτόμες εγκαταστάσεις στην κλίμακα που απαιτείται για την πράσινη και την ψηφιακή διττή μετάβαση. Θα εισαγάγει επίσης ένα ενιαίο πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για την αξιολόγηση της κυριαρχίας του υπολογιστικού νέφους και της ΤΝ, διατηρώντας παράλληλα το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς μας ανοικτό σε ομοϊδεάτες εταίρους.
Αυτό θα συμβάλει στην προστασία κρίσιμων εφαρμογών και ευαίσθητων δεδομένων και θα στηρίξει την ανάπτυξη και την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης. Θα στηρίξει επίσης μια πιο συντονισμένη προσέγγιση για την υιοθέτηση της ΤΝ σε όλα τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων μέσω των κέντρων εμπειρίας και επιτάχυνσης για την ΤΝ που λειτουργούν ως τοπικοί κόμβοι για τη στήριξη της ενσωμάτωσης και της κλιμάκωσης της ΤΝ.
Η Ευρώπη φιλοξενεί πάνω από τρία εκατομμύρια συνεισφέροντες ανοικτού κώδικα . Παρέχουν ψηφιακές λύσεις που κατασκευάζονται στην Ευρώπη, για την Ευρώπη, με βάση τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες.
Η στρατηγική ανοικτού κώδικα βασίζεται σε αυτή τη δύναμη για την ανάπτυξη και την παροχή πιο κυρίαρχων λύσεων. Θα επεκτείνει τις εναλλακτικές λύσεις ανοικτού κώδικα σε τομείς προτεραιότητας όπως το υπολογιστικό νέφος, η τεχνητή νοημοσύνη, οι διαδικτυακές τεχνολογίες, η κυβερνοασφάλεια και οι ημιαγωγοί. Θα προωθήσει επίσης ένα ισχυρότερο οικοσύστημα ανοικτού κώδικα επενδύοντας σε δεξιότητες, στηρίζοντας νεοφυείς επιχειρήσεις ανοικτού κώδικα και βελτιώνοντας τη μακροπρόθεσμη συντήρηση και ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών ανοικτού κώδικα της Ευρώπης.
Η στρατηγική θα στηρίξει επίσης τη μεγαλύτερη χρήση ανοικτού κώδικα στις δημόσιες διοικήσεις μέσω κατευθυντήριων γραμμών για τις δημόσιες συμβάσεις και πρακτικών βέλτιστων πρακτικών. Θα ενθαρρύνει την υιοθέτηση ευρωπαϊκών λύσεων και θα στηρίξει τα πρότυπα και τη διαλειτουργικότητα, μεταξύ άλλων μέσω πρωτοβουλιών όπως η ανοικτή διαδικτυακή στοίβα.
Η ψηφιοποίηση του ενεργειακού τομέα της Ευρώπης είναι πιο επείγουσα από ποτέ, καθώς οι υψηλές τιμές της ενέργειας ασκούν πίεση στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών σε ολόκληρη την ήπειρό μας αναμένεται να αυξήσει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Ο στρατηγικός χάρτης πορείας για την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη στον ενεργειακό τομέα εξετάζει και τις δύο πτυχές και καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και άλλες ψηφιακές λύσεις μπορούν να διασφαλίσουν τη βιώσιμη ενσωμάτωση των ψηφιακών υποδομών στο ενεργειακό μας σύστημα, συμβάλλοντας παράλληλα στην αύξηση της αποδοτικότητας του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης.
Ο εν λόγω χάρτης πορείας θα διασφαλίσει ότι τα κέντρα δεδομένων ενσωματώνονται στο ενεργειακό μας σύστημα με βιώσιμο και διαφανή τρόπο. Η Επιτροπή θα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ του ενεργειακού και του ψηφιακού τομέα, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική ενσωμάτωσή τους στο δίκτυο, καθώς και ο αναγκαίος εφοδιασμός με καθαρή ενέργεια, διασφαλίζοντας παράλληλα τους υδάτινους και ενεργειακούς πόρους.
Ο εν λόγω χάρτης πορείας θα επιταχύνει επίσης την ανάπτυξη ψηφιακών λύσεων και λύσεων ΤΝ για τη βελτίωση και την εξυπνότερη λειτουργία των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης, υποστηρίζοντας παράλληλα την ταχύτερη ανάπτυξη έξυπνων μετρητών, οι οποίοι είναι καίριας σημασίας για να δοθεί στους Ευρωπαίους καταναλωτές μεγαλύτερος έλεγχος της χρήσης ενέργειας και, τελικά, να μειωθούν οι λογαριασμοί ενέργειας.
Επιπλέον, θα συμβάλει στη δημιουργία κυρίαρχων και ασφαλών μοντέλων ΤΝ για τον ενεργειακό τομέα, τα οποία θα είναι εκπαιδευμένα σε ευρωπαϊκά δεδομένα και θα αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες. Απλουστεύοντας την ανταλλαγή διασυνοριακών ενεργειακών δεδομένων, θα διασφαλίσει την υιοθέτηση έξυπνων ενεργειακών υπηρεσιών και ευελιξίας που μπορούν να επιφέρουν εξοικονόμηση για εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Πριν από την έγκριση και την έναρξη ισχύος, οι νομοθετικές προτάσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της για να καταστεί η Ευρώπη ήπειρος στον τομέα της ΤΝ και αναμένεται να προκηρύξει πρόσκληση υποβολής προτάσεων για Gigafactories ΤΝ τον Ιούλιο, μετά την κατ' αρχήν συμφωνία του διοικητικού συμβουλίου της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων την 1η Ιουνίου.
Η Επιτροπή θα δρομολογήσει επίσης διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και άλλους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς για τη δημιουργία ευρωπαϊκής μετοχικής ικανότητας σε κλίμακα για τη χρηματοδότηση των φιλοδοξιών τεχνολογικής κυριαρχίας της Ευρώπης.
Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την ήπειρο της τεχνητής νοημοσύνης τοποθετεί την Ευρώπη σε μια ήπειρο τεχνητής νοημοσύνης, εστιάζοντας στην ενίσχυση των υποδομών πληροφορικής, των δεδομένων, των δεξιοτήτων και της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη.
Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία επιταχύνει τη δράση αυτή, σηματοδοτώντας μια νέα προσέγγιση για την Ευρώπη. Βασίζεται επίσης και συμπληρώνει υφιστάμενες πρωτοβουλίες, όπως η ανταγωνιστικότητα και η στρατηγική για την οικονομική ασφάλεια.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Caleb Jack on Unsplash
Τι είναι η τεχνολογική κυριαρχία;
Η τεχνολογική κυριαρχία αναφέρεται στην ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύσσει, να ελέγχει και να κλιμακώνει τις κρίσιμες τεχνολογίες, τις υποδομές, τις υπηρεσίες και τα δεδομένα της —τα στοιχεία που στηρίζουν την οικονομία, την ασφάλεια και την κοινωνία μας.
Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία περιλαμβάνει την πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0, την πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ, τη στρατηγική ανοικτού κώδικα και έναν στρατηγικό χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας.
Σηματοδοτεί μια αποφασιστική αλλαγή στην προσέγγιση της Ευρώπης όσον αφορά την τεχνολογία, εστιάζοντας στη μείωση των εξαρτήσεων μέσω της ανάπτυξης των δικών μας ικανοτήτων.
Γιατί η Ευρώπη πρέπει να είναι τεχνολογικά κυρίαρχη;
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική στιγμή για το μέλλον της, καθώς η τεχνολογία αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της παραγωγικότητας. Τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης —από το να είναι ο κορυφαίος παραγωγός μηχανημάτων για την κατασκευή μικροκυκλωμάτων έως ερευνητικούς οργανισμούς παγκόσμιας κλάσης και μια ισχυρή βάση προγραμματιστών ανοικτού κώδικα— δεν αξιοποιούνται πλήρως.
Ως εκ τούτου, είναι καιρός να ενισχυθεί η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε βασικές ψηφιακές τεχνολογίες, όπως οι ημιαγωγοί, το υπολογιστικό νέφος και η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ). Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία είναι καίριας σημασίας εν προκειμένω.
Με τη θέσπιση πρωτοβουλιών για την τόνωση της καινοτομίας, την πρόβλεψη της ζήτησης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, η Επιτροπή στηρίζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση ενός δυναμικού και ολοκληρωμένου οικοσυστήματος.
Τα μέτρα για την ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη μετάβαση της Ευρώπης σε μια ήπειρο τεχνητής νοημοσύνης.
Τι έχει μέσα για τους ανθρώπους;
Αξιόπιστο μέλλον: Οι Ευρωπαίοι αξίζουν την εμπιστοσύνη ότι τα δεδομένα τους αποθηκεύονται σε ασφαλές και αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον, με σαφή προστασία από ανεπιθύμητες διαβιβάσεις. Μειώνοντας τις διαρθρωτικές εξαρτήσεις και διασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει, να αναπτύξει και να διασφαλίσει τις τεχνολογίες στις οποίες βασίζονται οι Ευρωπαίοι, οικοδομούμε ένα ασφαλέστερο και πιο αξιόπιστο μέλλον για εμάς.
Θέσεις εργασίας: Μια Ευρωπαϊκή Ένωση που οικοδομεί το δικό της τεχνολογικό οικοσύστημα διατηρεί μια ευρύτερη, βαθύτερη βάση τεχνικών θέσεων εργασίας —μηχανικοί, ερευνητές και φορείς εκμετάλλευσης υποδομών— αντί να τις εξάγει. Αυτό θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τους ανθρώπους να εκπαιδευτούν, να βρουν δουλειά και να ακολουθήσουν μια συναρπαστική σταδιοδρομία στον τεχνολογικό τομέα της Ευρώπης, και οι άνθρωποι θα επωφεληθούν από τις δευτερογενείς επιπτώσεις αυτών των θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας σε άλλους τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Δημόσια τάξη και ευρωπαϊκές αξίες: Μια ΕΕ που είναι πιο ανθεκτική στους κινδύνους και πιο ανταγωνιστική είναι επίσης σε καλύτερη θέση για να υπερασπιστεί την ελευθερία, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου της —βασικές αξίες που πολλοί πολίτες θεωρούν ότι αντιπροσωπεύουν καλύτερα την ΕΕ.
Τι έχει μέσα για τις επιχειρήσεις;
Για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, η τεχνολογική κυριαρχία μεταφράζεται άμεσα σε ανταγωνιστικότητα, ιδίως μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού και της παραγωγικότητας.
Συνδυάζεται με άλλα μέτρα που θα επιτρέψουν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ευδοκιμήσουν, όπως η αύξηση της ευελιξίας του εγχειριδίου κανόνων μας μέσω του ψηφιακού συλλογικού συστήματος, η δημιουργία της EU Inc για τη διευκόλυνση της επέκτασης μιας επιχείρησης και η δρομολόγηση επιχειρηματικών πορτοφολιών της ΕΕ που θα εξοικονομήσουν χρόνο και χρήμα για τις εταιρείες.
Διασφαλίζει επίσης ότι οι εταιρείες μπορούν να εμπιστεύονται ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες είναι ασφαλείς και συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ενθαρρύνοντας την υιοθέτησή τους. Για τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ένα πιο προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον, το οποίο προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για επενδύσεις στην ανάπτυξη της Ευρώπης. Τέλος, οι μεγάλες επιχειρήσεις σε ρυθμιζόμενους κλάδους, όπως οι τράπεζες, τα νοσοκομεία, οι εργολάβοι στον τομέα της άμυνας και οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, έχουν ακόμη πιο άμεσο συμφέρον: Οι εναλλακτικές λύσεις της ΕΕ μειώνουν σημαντικά την πολυπλοκότητα της συμμόρφωσης και τον νομικό κίνδυνο.
Τι σημαίνει αυτό για τις κυβερνήσεις;
Ασφάλεια: Η εξάρτηση από ξένες υποδομές για στρατιωτικές επικοινωνίες, κρίσιμες εθνικές υποδομές και δημόσια διοίκηση μπορεί να υπονομεύσει την κυριαρχία των κρατών μελών της ΕΕ.
Διακυβέρνηση: Η σύγχρονη ρύθμιση είναι αποτελεσματική μόνο εάν οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να ελέγχουν, να επιθεωρούν και —όπου είναι αναγκαίο— να παρεμβαίνουν στα συστήματα που είναι επιφορτισμένες με την εποπτεία. Εάν τα συστήματα αυτά είναι αδιαφανή, λειτουργούν βάσει αλλοδαπού δικαίου ή λειτουργούν σε αλλοδαπές υποδομές, η ρυθμιστική εμβέλεια είναι θεμελιωδώς περιορισμένη.
Καθορισμός προτύπων: Όποιος κατασκευάζει την τεχνολογική υποδομή διαμορφώνει επίσης τα πρότυπα. Μια ΕΕ με πραγματική τεχνολογική ικανότητα διαδραματίζει ενεργό ρόλο στον καθορισμό αυτών των προτύπων.
Καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες: Οι κυβερνήσεις που διαχειρίζονται τις ψηφιακές δημόσιες υποδομές τους —τα συστήματα υγείας, τους φόρους, τα οφέλη, την ταυτότητα και τις δημοκρατικές διαδικασίες— σε κυρίαρχες πλατφόρμες είναι πιο ανθεκτικές, πιο αξιόπιστες για τους πολίτες και λιγότερο εκτεθειμένες σε εξωτερικές παρεμβάσεις.
Τι είναι τα τσιπ ή οι ημιαγωγοί και γιατί έχουν σημασία;
Τα μικροκυκλώματα ημιαγωγών είναι τα μικροσκοπικά αλλά απαραίτητα δομικά στοιχεία που οδηγούν στη σύγχρονη τεχνολογία και είναι καίριας σημασίας για να καταστεί η Ευρώπη μια ήπειρος τεχνητής νοημοσύνης. Τροφοδοτούν τα πάντα, από έξυπνα τηλέφωνα και αυτοκίνητα έως τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστικό νέφος, καθώς και υποδομές ζωτικής σημασίας για την υγειονομική περίθαλψη, την ενέργεια και την άμυνα.
Τα μικροκυκλώματα αποτελούν επίσης παγκόσμια βιομηχανία ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη στην Ευρώπη. Είναι το τρίτο πιο εμπορεύσιμο προϊόν στον κόσμο, αμέσως μετά το πετρέλαιο και τα οχήματα. Το 2025, η αξία της αγοράς αποτιμήθηκε σε περίπου 595 δισ. ευρώ και αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, υπερβαίνοντας το όριο των τρισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2030, με τα εξαρτήματα που σχετίζονται με την ΤΝ να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70 % της παγκόσμιας αγοράς ημιαγωγών.
Ωστόσο, χωρίς την ικανότητα σχεδιασμού, παραγωγής ή συσκευασίας προηγμένων μικροκυκλωμάτων, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τρίτες χώρες και να είναι ευάλωτη σε διαταραχές του εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, η διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού τόσο με συμβατικά όσο και με προηγμένα μικροκυκλώματα είναι απαραίτητη προκειμένου η ΕΕ να διασφαλίσει ότι οι υποδομές και οι τεχνολογίες ζωτικής σημασίας παραμένουν ασφαλείς, ανθεκτικές και ευθυγραμμισμένες με τις ευρωπαϊκές αξίες.
Πώς θα στηρίξει αυτό τη βιομηχανία ημιαγωγών στην Ευρώπη;
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 θα ενισχύσει τόσο τα σημερινά ευρωπαϊκά πλεονεκτήματα, συμπεριλαμβανομένων των βασικών μικροκυκλωμάτων, όσο και την ανάπτυξη ικανοτήτων σε τεχνολογίες ημιαγωγών αιχμής. Αυτό θα επιτρέψει στην ΕΕ να διατηρήσει τη θέση της ως απαραίτητου παράγοντα στην αξιακή αλυσίδα, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της και μειώνοντας τις στρατηγικές εξαρτήσεις και τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 έχει ως στόχο:
Γιατί το cloud computing είναι σημαντικό για την τεχνητή νοημοσύνη;
Δεν υπάρχει AI χωρίς cloud computing. Η εκπαίδευση και η βελτίωση των μοντέλων ΤΝ απαιτούν μαζική επεξεργαστική ισχύ, αποθήκευση δεδομένων και χωρητικότητα δικτύου — όλα παρέχονται από το υπολογιστικό νέφος.
Η ΕΕ κατασκευάζει εργοστάσια ΤΝ και γιγαντοεργοστάσια —κόμβους με υπερυπολογιστές, τεράστιους πόρους δεδομένων και εργαλεία κατάρτισης— για την ανάπτυξη προηγμένης ΤΝ. Αλλά αυτά χρειάζονται υποδομή υπολογιστικού νέφους για:
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα του υπολογιστικού νέφους να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της για την ΤΝ.
Πώς στηρίζει αυτό τις προσπάθειες της Ευρώπης να καταστεί ήπειρος τεχνητής νοημοσύνης;
Η πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ αποτελεί σημαντικό βήμα για να καταστεί η Ευρώπη ήπειρος της ΤΝ με τους εξής τρόπους:
Πώς θα ωφεληθούν οι επιχειρήσεις και οι πολίτες;
Η αγορά υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης της ΕΕ αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς —από 70 δισ. ευρώ το 2022 σε 200 δισ. ευρώ έως το 2028. Αυτές οι τεχνολογίες ενισχύουν την παραγωγικότητα, βελτιώνουν τις δημόσιες υπηρεσίες και αλλάζουν την καθημερινή ζωή. Ωστόσο, το πλήρες δυναμικό τους δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως.
Αυτή τη στιγμή, η Ευρώπη βασίζεται υπερβολικά σε παρόχους εκτός ΕΕ, δημιουργώντας κινδύνους. Οι χρήστες —ιδίως κατά τον χειρισμό ευαίσθητων δεδομένων— επιθυμούν μεγαλύτερη διαφάνεια και εμπιστοσύνη. Πολλοί πάροχοι ισχυρίζονται ότι οι υπηρεσίες τους είναι «ασφαλείς» ή «κυρίαρχες», αλλά χωρίς σαφές πλαίσιο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι παραπλανητικοί.
Ο νόμος για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ το διορθώνει ως εξής:
Ποια είναι τα κύρια στοιχεία του στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον ενεργειακό τομέα;
Η ανάγκη για αυξημένες υπολογιστικές ικανότητες θα οδηγήσει σε επακόλουθη αύξηση των ενεργειακών αναγκών για ψηφιοποίηση, ιδίως για την ΤΝ και τα κέντρα δεδομένων. Αυξάνουν τη ζήτηση ενέργειας, με πιθανές συνέπειες για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, τις τιμές και την πρόσβαση όλων των καταναλωτών στα δίκτυα.
Στόχος του στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας είναι η αξιοποίηση του δυναμικού των ψηφιακών λύσεων και των λύσεων ΤΝ, με παράλληλη διαχείριση του αντικτύπου τους στο ενεργειακό σύστημα.
Για τον σκοπό αυτό, ο χάρτης πορείας διαρθρώνεται γύρω από τρεις κύριους πυλώνες:
Τα οριζόντια μέτρα συμπληρώνουν τους πυλώνες αντιμετωπίζοντας την ανάγκη εμπιστοσύνης σε λύσεις ΤΝ, ισχυρότερης κυβερνοασφάλειας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, καλύτερων και πιο προσαρμοσμένων ψηφιακών δεξιοτήτων που απαιτούνται για την ενεργειακή βιομηχανία και διεθνούς συνεργασίας.
Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στις ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τον στρατηγικό χάρτη πορείας.
Τι είναι το open source;
Το λογισμικό ανοικτού κώδικα αναφέρεται σε λογισμικό του οποίου ο πηγαίος κώδικας δημοσιοποιείται με άδειες που επιτρέπουν σε άλλους να τον χρησιμοποιούν, να τον μελετούν, να τον τροποποιούν και να τον μοιράζονται. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι οργανισμοί δεν περιορίζονται στη χρήση λογισμικού ως «μαύρου κουτιού». Μπορούν να επιθεωρήσουν πώς λειτουργεί, να το βελτιώσουν, να το προσαρμόσουν στις ανάγκες τους και να συνεργαστούν με άλλους για την ανάπτυξή του.
Σήμερα, ο ανοικτός κώδικας υποστηρίζει μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ψηφιακής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών συστημάτων, των τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους, των διαδικτυακών πλατφορμών και των πλαισίων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ανοιχτός κώδικας είναι επίσης ένας τρόπος ανάπτυξης τεχνολογίας που βασίζεται σε: συνεργασία, διαφάνεια, επαναχρησιμοποίηση και διαλειτουργικότητα, ώστε να μπορούν να συνεργάζονται διαφορετικά συστήματα.
Τι είναι η στρατηγική της ΕΕ για τον ανοικτό κώδικα;
Η στρατηγική ανοικτού κώδικα της ΕΕ θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να ευδοκιμήσει το ευρωπαϊκό οικοσύστημα ανοικτού κώδικα, αξιοποιώντας την τεράστια δεξαμενή ταλέντων που έχει στη διάθεσή του —συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από τρία εκατομμύρια προγραμματιστών και αυξανόμενου αριθμού επιτυχημένων επιχειρηματικών περιπτώσεων.
Η στρατηγική:
Αυτό περιλαμβάνει μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων ανοικτού κώδικα, την αντιμετώπιση της ασφάλειας και της μακροπρόθεσμης διατήρησης του ανοικτού κώδικα, την αύξηση του αποτυπώματος της ΕΕ στη διακυβέρνηση του ανοικτού κώδικα και την προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων στον τομέα αυτό.
Ποια θα είναι τα οφέλη της στρατηγικής για τους καταναλωτές;
Το σημαντικότερο όφελος για τους καταναλωτές θα είναι η αύξηση των επιλογών. Σήμερα, οι καταναλωτές συχνά έχουν περιορισμένες επιλογές όσον αφορά την επιλογή ψηφιακών λύσεων, με τις περισσότερες να είναι ιδιόκτητες λύσεις εκτός ΕΕ. Επιπλέον, οι καταναλωτές θα επωφεληθούν από την αυξημένη διαφάνεια και αξιοπιστία της ψηφιακής προσφοράς.
Ποια θα είναι τα οφέλη της στρατηγικής για τις επιχειρήσεις;
Ο ανοικτός κώδικας αποτελεί στρατηγικό καταλύτη για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η στρατηγική αποσκοπεί στη μείωση των φραγμών εισόδου, στη μείωση των εξαρτήσεων και στην προώθηση της επαναχρησιμοποίησης των ψηφιακών δομικών στοιχείων, ώστε να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις να μειώσουν το κόστος παραγωγής. Ελαχιστοποιεί επίσης το κλείδωμα των χρηστών, δίνοντας στις επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές. Επίσης, προωθεί τη συνεργατική καινοτομία, επιτρέποντας σε μεμονωμένους χρήστες, κοινότητες και εταιρείες να αναπτύσσουν, να προσαρμόζονται και να διασφαλίζουν από κοινού τεχνολογίες.
Η στρατηγική προβλέπει επίσης μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων ανοικτού κώδικα, ιδίως των νεοφυών επιχειρήσεων, ώστε να επεκταθούν επιτυχώς, προωθώντας την υιοθέτηση στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και την πρόσβαση σε πρακτικά εργαλεία, όπως οι επιταχυντές ψηφιακών επιχειρήσεων, η καθοδήγηση και η νομική καθοδήγηση.
Πώς χρησιμοποιεί η Επιτροπή τον ανοικτό κώδικα;
Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη χρήση ανοικτών ψηφιακών λύσεων μέσω τριών βασικών δράσεων:
Η μετατόπιση αυτή μετατοπίζει την Επιτροπή από τις κατακερματισμένες προσπάθειες σε ένα ενοποιημένο ανοικτό ψηφιακό οικοσύστημα, στηρίζοντας τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και διαλειτουργικότητα.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Andras Vas on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση