Το Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των κυρώσεων της ΕΕ όσον αφορά τη Χαμάς και την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, ώστε να στοχοποιηθούν επίσης τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου (Politburo) της Χαμάς που προωθούν, υπερασπίζονται και δικαιολογούν βίαιες ενέργειες. Η απόφαση αποτελεί συνέχεια της πολιτικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 11 Μαΐου 2026.

Τα μέλη του Politburo διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και ασκούν σημαντική επιρροή στις ενέργειες της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς, συμπεριλαμβανομένων των βίαιων ενεργειών της. Συνεπώς, φέρουν συνολική ευθύνη για τις ενέργειες αυτές.

Με την απόφαση αυτή, το Συμβούλιο καταχωρίζει στον κατάλογο δέκα άτομα, μέλη του Politburo της Χαμάς. Υπό την ιδιότητά τους ως υπευθύνων λήψης αποφάσεων της οργάνωσης, τα μέλη του Politburo γνωρίζουν τον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την εκτέλεση βίαιων ενεργειών από τη Χαμάς. Επιπλέον, υπερασπίζονται ενεργά και δικαιολογούν τέτοιες βίαιες ενέργειες, συχνά προειδοποιώντας δημόσια και απειλώντας για μελλοντικές επιθέσεις.

Με τις σημερινές καταχωρίσεις, τα περιοριστικά μέτρα βάσει αυτού του πλαισίου εφαρμόζονται πλέον σε 21 φυσικά πρόσωπα και τρεις οντότητες. Οι περιορισμοί που εφαρμόζονται σε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο είναι η ταξιδιωτική απαγόρευση και η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, η οποία περιλαμβάνει την απαγόρευση της διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο, είτε άμεσα είτε έμμεσα.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γενικές πληροφορίες

Στις 19 Ιανουαρίου 2024 το Συμβούλιο θέσπισε ειδικό πλαίσιο περιοριστικών μέτρων ώστε να καθίσταται υπόλογο κάθε άτομο ή οντότητα που υποστηρίζει, διευκολύνει ή καθιστά δυνατές βίαιες ενέργειες της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ. Αυτό το καθεστώς συμπληρώνει επίσης τα περιοριστικά μέτρα που είχαν ήδη ληφθεί κατά της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ δυνάμει της κοινής θέσης 2001/931/ΚΕΠΠΑ («ενωσιακός κατάλογος τρομοκρατών»).

Στα συμπεράσματά του της 21ης και 22ας Μαρτίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να επιταχύνει τις εργασίες για τη θέσπιση περαιτέρω σχετικών περιοριστικών μέτρων κατά της Χαμάς. Στις 28 Ιουνίου 2024 το Συμβούλιο προσέθεσε έξι άτομα και τρεις οντότητες στον κατάλογο κυρώσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε 12 άτομα και τρεις οντότητες. Τον Ιανουάριο του 2026 το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα βάσει αυτού του πλαισίου κατά ένα έτος, έως τις 20 Ιανουαρίου 2027.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Emad El Byed on Unsplash

Το Συμβούλιο διόρισε την Cornelia Taylor νέα αρχηγό αποστολής της συμβουλευτικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουκρανία (EUAM Ukraine). Θα αναλάβει τα καθήκοντά της την 1η Ιουλίου 2026, διαδεχόμενη τον Rolf Holmboe.

Η Cornelia Taylor είναι Γερμανίδα δικηγόρος με εικοσαετή και πλέον πείρα στη διοίκηση σύνθετων επιχειρήσεων σε εύθραυστα περιβάλλοντα ασφάλειας. Έχει αναπτύξει βαθιά εμπειρογνωσία σε διεθνές επίπεδο καθώς έχει αναλάβει ηγετικές θέσεις σε αποστολές του ΟΗΕ και της ΕΕ στο Κόσοβο, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και το Αφγανιστάν. Από τον Φεβρουάριο του 2024 υπηρετεί ως αναπληρώτρια επικεφαλής της αποστολής του ΟΑΣΕ στο Κόσοβο, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2024 έως τον Μάιο του 2025 ασκούσε καθήκοντα αρχηγού αποστολής.

Η απόφαση ελήφθη από την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας στις 28 Μαΐου 2026.

Η EUAM Ukraine είναι μια μη εκτελεστική μη στρατιωτική αποστολή που συστάθηκε κατόπιν πρόσκλησης των ουκρανικών αρχών στις 22 Ιουλίου 2014 για την παροχή υποστήριξης σε συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ και τις διεθνείς αρχές της χρηστής διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων προς υποστήριξη των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ουκρανία σχετικά με την προσχώρηση. Η εντολή της EUAM Ukraine τροποποιήθηκε ριζικά το 2022, προκειμένου να συνυπολογισθεί ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Έκτοτε η αποστολή παρέχει στήριξη στις ουκρανικές αρχές για να διευκολυνθούν η διερεύνηση και η δίωξη διεθνών εγκλημάτων που διαπράττονται στο πλαίσιο της απρόκλητης και αδικαιολόγητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και η υποστήριξη σε απελευθερωμένα εδάφη.

Στις 11 Μαΐου 2026 το Συμβούλιο διεύρυνε την εντολή της αποστολής για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και τη στήριξη της επανένταξης των απόστρατων.

Η EUAM Ukraine διαθέτει τοπικά γραφεία στο Κίεβο, τη Λβιβ και την Οδησσό, καθώς και μια κινητή μονάδα. Τα τοπικά γραφεία στο Χάρκοβο και τη Μαριούπολη δεν λειτουργούν επί του παρόντος. Την αποστολή στελεχώνουν περισσότεροι από 400 διεθνείς και τοπικοί υπάλληλοι.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Alice Kotlyarenko on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τη σκιαγράφηση ενός νέου πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία. Το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί να ενισχύσει τη θέση της Ένωσης ως παγκόσμιας πρωτοπορίας στην επιστήμη και την τεχνολογία και να χρησιμοποιήσει τη επιστημονική συνεργασία για να προωθήσει τους στόχους της εξωτερικής της πολιτικής.

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικό κατακερματισμό και ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές, η επιστημονική διπλωματία δεν αποτελεί πλέον περιφερειακή προσπάθεια — αποτελεί βασική στρατηγική επιταγή. Μέσω της οικουμενικής γλώσσας της επιστήμης και της δέσμευσης για ανοικτή αλλά ασφαλή συνεργασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί όχι μόνο να προωθήσει τα συμφέροντα και τις αξίες της, αλλά και να διαμορφώσει έναν πιο ειρηνικό, ευημερούντα και βιώσιμο κόσμο· μια αυτόνομη Ένωση, ανοικτή στον κόσμο.

Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Κυπριακή Δημοκρατία

Η επιστήμη ως διπλωματικό εργαλείο

Η σύσταση τονίζει ότι η επιστήμη αποτελεί παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και ότι η επιστημονική συνεργασία μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη και να διευκολύνει τον διάλογο με τρίτες χώρες. Τονίζει τη σημασία μιας ανοικτής και ασφαλούς διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με βάση τη σύνδεση τρίτων χωρών με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και άλλες πρωτοβουλίες, όπως η πρωτοβουλία «Επιλέξτε την Ευρώπη για την επιστήμη».

Το νέο πλαίσιο ζητά να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της επιστημονικής διπλωματίας όσον αφορά τη διαφύλαξη και την προώθηση των αξιών της Ένωσης, μεταξύ των οποίων η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζει τον ρόλο της στην επιδίωξη των συμφερόντων ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και την ανάγκη εξισορρόπησης των επιστημονικών στόχων με τα συμφέροντα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας. Αυτό περιλαμβάνει αξιολόγηση κινδύνων και αξιοποίηση ευκαιριών σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική τεχνολογία.

Ισχυρότερες εταιρικές σχέσεις

Η σύσταση εκφράζει τη δέσμευση του Συμβουλίου να ενισχύσει τις εταιρικές σχέσεις με τον παγκόσμιο Νότο για τη στήριξη της ερευνητικής ικανότητας και την αντιμετώπιση κοινών παγκόσμιων προκλήσεων. Συγκεκριμένα, η σύσταση ζητά τη δημιουργία μεσογειακού κέντρου επιστημονικής διπλωματίας.

Ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ρυθμίσεις στήριξης για τον συντονισμό της επιστημονικής διπλωματίας μεταξύ κυβερνήσεων και με τους συμφεροντούχους τους και να προωθήσουν δεσμούς μεταξύ διπλωματικών υπηρεσιών και ερευνητικών οργανισμών, πανεπιστημίων και άλλων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως των συμμαχιών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

Το κείμενο που εγκρίθηκε σήμερα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση της επιστημονικής διπλωματίας στα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για την ευαισθητοποίηση των μελλοντικών γενεών.

Καλεί επίσης την Επιτροπή να ενισχύσει την παρακολούθηση ρηξικέλευθων παγκόσμιων εξελίξεων στην έρευνα, την τεχνολογία και την καινοτομία, όπως η αυξημένη χρήση της ΤΝ στην επιστήμη, και να αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους.

Το πλαίσιο υπογραμμίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ασφάλεια της έρευνας και να διασφαλισθεί ότι οι προσπάθειες επιστημονικής διπλωματίας ευθυγραμμίζονται με την εξωτερική δράση της Ένωσης.

Γενικό πλαίσιο

Ο όρος «επιστημονική διπλωματία» αναφέρεται στην άμεση ή έμμεση χρήση της επιστήμης, των επιστημονικών στοιχείων και της επιστημονικής συνεργασίας για την τεκμηρίωση και την υποστήριξη της εξωτερικής πολιτικής σε διάφορα επίπεδα, καθώς και η χρησιμοποίηση της διπλωματίας για τη στήριξη και την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας και της επιστημονικής προόδου. Η διπλωματία αυτή είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την προβολή ήπιας ισχύος και για την αποτελεσματικότερη επιδίωξη των οικονομικών συμφερόντων και των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, την κάλυψη της ζήτησης και του ενδιαφέροντος των χωρών εταίρων και την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της ΕΕ ως κινητήριας δύναμης στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ή αναπτύσσουν τις δικές τους στρατηγικές επιστημονικής διπλωματίας, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη δημιουργία ειδικών λειτουργημάτων σε υπουργεία, όπως π.χ. επιστημονικοί σύμβουλοι, ανώτεροι επιστημονικοί αξιωματούχοι, ειδικοί απεσταλμένοι για την επιστημονική διπλωματία και πρεσβευτές τεχνολογίας.

Στα συμπεράσματά του σχετικά με την παγκόσμια προσέγγιση στην έρευνα και την καινοτομία, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να αναπτύξουν μια ευρωπαϊκή ατζέντα επιστημονικής διπλωματίας.

Στις 27 Φεβρουαρίου 2026, η Επιτροπή πρότεινε τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για ανοικτή και ασφαλή διεθνή συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία.

Οι συστάσεις είναι μη δεσμευτικές πράξεις της ΕΕ που προβλέπονται στο άρθρο 288 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μολονότι οι συστάσεις δεν έχουν νομικές συνέπειες, παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την ερμηνεία ή το περιεχόμενο του δικαίου της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει απερίφραστα το σοβαρό περιστατικό της 29ης Μαΐου 2026, κατά το οποίο ένας ρωσικός δρόνος που μετέφερε εκρηκτικά στο πλαίσιο νυχτερινής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, συνετρίβη σε οικιστικό κτίριο στο Galați της Ρουμανίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς τη Ρουμανία και όσους επλήγησαν από το περιστατικό αυτό.

Η απερίσκεπτη αυτή πράξη είναι άμεσο αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Ρωσία ευθύνεται πλήρως για τις συνέπειες της κλιμακούμενης συμπεριφοράς της και των συνεχιζόμενων στρατιωτικών ενεργειών της, οι οποίες απειλούν την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ, την περιφερειακή σταθερότητα και τη διεθνή ειρήνη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει την αταλάντευτη προσήλωσή της στην ασφάλεια της Ρουμανίας και όλων των κρατών μελών και είναι έτοιμη να επιταχύνει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της προστασίας από τέτοιες απειλές, μεταξύ άλλων μέσω του παρατηρητηρίου ανατολικών συνόρων και άλλων πρωτοβουλιών για την εδραίωση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας. Η ΕΕ θα συνεχίσει να προωθεί τις πρωτοβουλίες της που αποσκοπούν στην ενίσχυση της άμυνας όλων των δυνατοτήτων της ΕΕ στα χερσαία, εναέρια και θαλάσσια σύνορά της, μεταξύ άλλων στα ανατολικά σύνορα, ενισχύοντας την αμυντική ετοιμότητα και εδραιώνοντας την ανθεκτικότητα. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε ότι η ΕΕ διαθέτει περισσότερες δυνατότητες για να ενεργεί και να αντιδρά με συντονισμένο τρόπο, υιοθετώντας σφαιρική προσέγγιση.

Η συνεχιζόμενη σοβαρή παραβίαση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από τη Ρωσία απλώς ενισχύει την αποφασιστικότητά μας να στηρίξουμε την άμυνα της Ουκρανίας και του λαού της απέναντι στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και την επιδίωξή τους να επιτύχουν συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Σε αυτό το πλαίσιο, θα αυξήσουμε περαιτέρω το κόστος για τη Μόσχα και θα διαταράξουμε τη λειτουργία της πολεμικής της μηχανής επεκτείνοντας τις κυρώσεις. Θα συνεργαστούμε επίσης με τους διεθνείς εταίρους μας για να ασκήσουμε πίεση στη Ρωσία ώστε να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Anzhela Bets on Unsplash