Το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το ανθρώπινο κεφάλαιο, η οποία θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων σε επίπεδο ΕΕ, με σκοπό την τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας.

Το ανθρώπινο κεφάλαιο είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης. Ενώ διαρκείς ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων επηρεάζουν στρατηγικούς τομείς από την υγεία έως τις ψηφιακές τεχνολογίες, η σημερινή σύσταση αποτελεί αποφασιστικό βήμα προς την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της κοινωνικής συνοχής μας με αποτελεσματικότερες επενδύσεις στις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις δυνατότητες των ανθρώπων.

Μαρίνος Μουσιούττας, Υπουργός Εργασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Γιατί χρειάζεται σύσταση;

Το ανθρώπινο κεφάλαιο —οι γνώσεις, οι δεξιότητες, η εμπειρία, η εκπαίδευση και η κατάρτιση που βοηθούν ένα άτομο ή μια ομάδα στην επίτευξη επαγγελματικών ή προσωπικών στόχων— έχει καθοριστική σημασία για την ανταγωνιστική ισχύ και την οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με διαρκείς ελλείψεις εργαζομένων και δεξιοτήτων. Οι πιο εκτεταμένες ελλείψεις διαπιστώνονται δε σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως η υγεία, η γεωργία, οι ΤΠΕ, οι πολιτικοί μηχανικοί και η εκπαίδευση.

Η πρόοδος της τεχνολογίας, καθώς και η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, αναμένεται να επιφέρουν περαιτέρω αύξηση της ζήτησης για νέες δεξιότητες και να επιδεινώσουν τις υφιστάμενες ελλείψεις. Παρομοίως, οι δημογραφικές προκλήσεις, ιδίως η γήρανση του πληθυσμού, είναι πιθανό να δημιουργήσουν περισσότερη πίεση στις αγορές εργασίας.

Η έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων μπορεί επίσης να λειτουργεί ανασταλτικά για τις επενδύσεις και την καινοτομία: το 2024 το 77% των εταιρειών στην ΕΕ δήλωσαν ότι οι ελλείψεις δεξιοτήτων συνιστούσαν εμπόδιο για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων

Στη σύστασή του το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις δεξιοτήτων σε τομείς στρατηγικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της ΕΕ, όπως οι ψηφιακές τεχνολογίες, η υγεία, η γεωργία και η άμυνα.

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι τέσσερις στους πέντε ενήλικες αποκτούν δεξιότητες μέσω κατάρτισης που σχετίζεται με την εργασία και, ως εκ τούτου, ενθαρρύνει την ανάπτυξη συμπράξεων μεταξύ παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης, επιχειρήσεων και άλλων βασικών ενδιαφερόμενων φορέων, όπως οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης.

Ενίσχυση βασικών δεξιοτήτων

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι πολλοί εκπαιδευόμενοι, και ιδίως όσοι προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα, αντιμετωπίζουν προκλήσεις όσον αφορά την απόκτηση βασικών δεξιοτήτων, που τους δίνουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά εργασίας. Καλεί, λοιπόν, τις χώρες της ΕΕ να ενισχύσουν την απόκτηση δεξιοτήτων σε όλες τις ηλικίες και όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και κατάρτισης, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις μειονεκτούσες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία. Ειδικότερα, συνιστά τη διασφάλιση δίκαιης πρόσβασης σε προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα υψηλής ποιότητας και την αύξηση της ελκυστικότητας του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού.

Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ)

Τα προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και μαθητείας θεωρούνται συχνά μη ελκυστικά, παρά τα υψηλά επίπεδα απασχόλησης των αποφοίτων (το 2024, το 80% των αποφοίτων ΕΕΚ είχε βρει απασχόληση). Συνεπώς, το Συμβούλιο ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την ελκυστικότητα των προγραμμάτων ΕΕΚ και μαθητείας, ιδίως για τις υποεκπροσωπούμενες ομάδες, όπως οι γυναίκες.

Προγράμματα STEM

Η ζήτηση για επαγγελματίες στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) αυξάνεται, λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων, όπως η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης. Παρόλο που τα μαθήματα STEM παραμένουν δημοφιλή στους φοιτητές, περίπου οι μισές χώρες της ΕΕ ανέφεραν μείωση στις εγγραφές κατά την περίοδο 2015-2023. Το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τον μέγιστο αριθμό συμμετεχόντων, τη συνάφεια και την ελκυστικότητα των προγραμμάτων STEM στα πανεπιστήμια και τα επαγγελματικά προγράμματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στις φοιτήτριες.

Επένδυση στην εκπαίδευση

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι η δημόσια χρηματοδότηση από μόνη της δεν επαρκεί για τη γεφύρωση του χάσματος δεξιοτήτων, ιδίως όσον αφορά την παροχή βοήθειας στους ενήλικες για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση. Στη σύστασή του, ζητεί να εφαρμοστεί για τις επενδύσεις στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και τις δεξιότητες προσέγγιση που θα συνδυάζει τις δημόσιες δαπάνες με τις ιδιωτικές επενδύσεις και θα αξιοποιεί πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ και το InvestEU. Προτρέπει επίσης τα κράτη μέλη να παρακολουθούν και να αξιολογούν τις επενδύσεις αυτές σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι δαπάνες είναι οικονομικά αποδοτικές και τεκμηριωμένες.

Πληροφορίες για τις δεξιότητες

Οι προσβάσιμες, εύκολα κατανοητές, στοχευμένες και επικαιροποιημένες πληροφορίες για τις δεξιότητες είναι απαραίτητες για αποτελεσματικές και ανθεκτικές στις μελλοντικές εξελίξεις πολιτικές εκπαίδευσης, καθώς παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να προβλέπουν τη μελλοντική ζήτηση για κάθε δεδομένο επάγγελμα. Στη σύσταση του Συμβουλίου ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μεθοδολογίες για τη χρήση μαζικών δεδομένων και ΤΝ, ώστε να παρέχουν καλύτερες και πιο έγκαιρες πληροφορίες για τις δεξιότητες, και να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες αυτές πιο τακτικά σε τομείς όπως ο επαγγελματικός προσανατολισμός και ο σχεδιασμός των προγραμμάτων σπουδών.

Γενικές πληροφορίες

Είναι η πρώτη φορά που το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το ανθρώπινο κεφάλαιο, ως μέσο για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η σύσταση συμπληρώνει τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση που εγκρίνονται κάθε χρόνο. Πρωταρχικός σκοπός της φθινοπωρινής δέσμης του Εξαμήνου είναι η τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, για την οποία χρειάζεται ειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Η σύσταση ανακοινώθηκε αρχικά από την Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025 στο πλαίσιο της Ένωσης Δεξιοτήτων και συμπεριλήφθηκε στη φθινοπωρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2025.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Alex Kotliarskyi on Unsplash

Το Συμβούλιο καθόρισε εντολή για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με κανονισμό για τη θέσπιση νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τις στατιστικές για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια.

Το νέο πλαίσιο θα εκσυγχρονίσει τη συλλογή και τη χρήση στατιστικών δεδομένων για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα προσφέρει, ως εκ τούτου, τη δυνατότητα χρήσης αξιόπιστων και έγκαιρων δεδομένων, τα οποία είναι απαραίτητα για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των πολιτικών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑΠ), καθώς και για τη στήριξη της βιώσιμης διαχείρισης των θαλάσσιων πόρων και την ανάπτυξη της γαλάζιας οικονομίας.

Μόλις εγκριθεί, το νέο πλαίσιο θα συμβάλει στο να διασφαλιστεί ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικών, οι ερευνητές και οι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν πρόσβαση σε δεδομένα υψηλής ποιότητας με σκοπό τη στήριξη της βιώσιμης αλιείας, της υπεύθυνης υδατοκαλλιέργειας και της τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο μελλοντικός κανονισμός θα αντικαταστήσει πέντε ισχύοντες κανονισμούς που διέπουν επί του παρόντος τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τα αλιεύματα, τις εκφορτώσεις, τον αλιευτικό στόλο της ΕΕ και την παραγωγή προϊόντων υδατοκαλλιέργειας. Επιπλέον, θα δημιουργήσει ενιαίο και συνεκτικό νομικό πλαίσιο. Χάρη στην ενοποίηση αυτών των κανονισμών, το νέο πλαίσιο αναμένεται να βελτιώσει τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα της συλλογής δεδομένων και της υποβολής εκθέσεων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Σκοπός του επικαιροποιημένου πλαισίου είναι επίσης να αξιοποιούνται καλύτερα οι σύγχρονες πηγές δεδομένων και οι ψηφιακές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών δεδομένων και των ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων και μητρώων. Ταυτόχρονα, αποσκοπεί στη διασφάλιση υψηλών προτύπων ποιότητας, συγκρισιμότητας και αξιοπιστίας για τις ευρωπαϊκές στατιστικές.

Στη διαπραγματευτική εντολή που καθορίστηκε σήμερα, τα κράτη μέλη της ΕΕ αποσαφήνισαν διάφορα στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής, όπως οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, το πεδίο εφαρμογής της συλλογής δεδομένων και η ισορροπία μεταξύ των πρόσθετων στατιστικών πληροφοριών και της ανάγκης περιορισμού του διοικητικού φόρτου για τις εθνικές αρχές και τους οικονομικούς φορείς.

Επόμενα βήματα

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν αργότερα εντός του έτους.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Norbert Buduczki on Unsplash

Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την πρόταση για τον εξορθολογισμό ορισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ).

Η πρόταση αποτελεί μέρος της λεγόμενης δέσμης νομοθετικών μέτρων «Omnibus VII» και εντάσσεται στο πλαίσιο του θεματολογίου απλούστευσης της ΕΕ. Η δέσμη περιλαμβάνει προτάσεις για δύο κανονισμούς που αποσκοπούν στην απλούστευση του ψηφιακού νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ και στην εφαρμογή εναρμονισμένων κανόνων για την ΤΝ.

Ο εξορθολογισμός των κανόνων για την ΤΝ είναι απαραίτητος για τη διασφάλιση της ψηφιακής κυριαρχίας της ΕΕ. Ως Προεδρία, εργαστήκαμε εντατικά για την πρόταση αυτή και καταλήξαμε γρήγορα σε συμφωνία, ώστε να διευκολυνθεί η έγκαιρη εφαρμογή της πράξης για την ΤΝ. Η πρόταση θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, θα καταστήσει τους κανόνες πιο αναλογικούς και θα διασφαλίσει πιο εναρμονισμένη εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τους συννομοθέτες μας στις κοινές προσπάθειες που καταβάλλουμε για τη στήριξη των επιχειρήσεών μας, τη διευκόλυνση της καινοτομίας και την οικοδόμηση μιας πιο ανταγωνιστικής Ευρώπης.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η Επιτροπή πρότεινε την προσαρμογή του χρονοδιαγράμματος για την εφαρμογή των κανόνων σχετικά με τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου κατά 16 μήνες, ώστε οι κανόνες να τεθούν σε ισχύ μόλις η Επιτροπή επιβεβαιώσει ότι είναι διαθέσιμα τα αναγκαία πρότυπα και εργαλεία. Η Επιτροπή πρότεινε επίσης περαιτέρω στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού για την ΤΝ, με τις οποίες επεκτείνονται σε μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης ορισμένες κανονιστικές εξαιρέσεις που ήδη χορηγούνται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), μειώνονται οι απαιτήσεις σε έναν πολύ περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων, επεκτείνεται η δυνατότητα επεξεργασίας ευαίσθητων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την ανίχνευση και τον μετριασμό περιπτώσεων μεροληψίας, ενισχύονται οι εξουσίες της Υπηρεσίας ΤΝ και μειώνεται ο κατακερματισμός της διακυβέρνησης.

Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Η Προεδρία χειρίστηκε την πρόταση με ύψιστη προτεραιότητα. Τα κράτη μέλη συμμερίστηκαν την αίσθηση του επείγοντος και, σε αυτό το πλαίσιο, διατήρησαν σε μεγάλο βαθμό τη γενική κατεύθυνση της πρότασης της Επιτροπής.

Η εντολή του Συμβουλίου, ωστόσο, προσθέτει μια νέα διάταξη στον κανονισμό για την ΤΝ που απαγορεύει τις πρακτικές ΤΝ οι οποίες παράγουν μη συναινετικό σεξουαλικό ή ευαίσθητο προσωπικό περιεχόμενο ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Το κείμενο εισάγει επίσης ένα καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την καθυστερημένη εφαρμογή των κανόνων υψηλού κινδύνου: οι νέες ημερομηνίες εφαρμογής θα είναι η 2α Δεκεμβρίου 2027 για τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου και η 2α Αυγούστου 2028 για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα.

Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου επαναφέρει την υποχρέωση των παρόχων να καταχωρίζουν, στη βάση δεδομένων της ΕΕ για τα συστήματα υψηλού κινδύνου, συστήματα ΤΝ που οι ίδιοι θεωρούν ότι εξαιρούνται από την ταξινόμηση ως υψηλού κινδύνου. Επαναφέρει επίσης το πρότυπο της αυστηρής αναγκαιότητας για την επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με σκοπό τη διασφάλιση της ανίχνευσης και της διόρθωσης περιπτώσεων μεροληψίας.

Επιπλέον, το κείμενο μεταθέτει την προθεσμία για την ίδρυση ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ από τις αρμόδιες αρχές σε εθνικό επίπεδο έως τις 2 Δεκεμβρίου 2027. Αποσαφηνίζει επίσης τις αρμοδιότητες της Υπηρεσίας ΤΝ για την εποπτεία των συστημάτων ΤΝ που βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, όταν το μοντέλο και το σύστημα αναπτύσσονται από τον ίδιο πάροχο, καθορίζοντας τις εξαιρέσεις για τις οποίες οι εθνικές αρχές παραμένουν αρμόδιες, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του νόμου, των αρχών διαχείρισης των συνόρων, των δικαστικών αρχών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Τέλος, η εντολή του Συμβουλίου προσθέτει μια νέα υποχρέωση για την Επιτροπή να παρέχει καθοδήγηση στους οικονομικούς φορείς συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου που καλύπτονται από τομεακή νομοθεσία εναρμόνισης, ώστε να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις υψηλού κινδύνου της πράξης για την ΤΝ, κατά τρόπο που να ελαχιστοποιεί τον φόρτο συμμόρφωσης.

Επόμενα βήματα

Μετά την έγκριση της εντολής του Συμβουλίου, η Προεδρία θα ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Γενικές πληροφορίες

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, ζητήθηκε «δρομολόγηση επανάστασης για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστεί σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜΜΕ.

Από τον Φεβρουάριο του 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ κατά την εν λόγω σύνοδο και σε επακόλουθες συνόδους, η Επιτροπή έχει υποβάλει δέκα δέσμες μέτρων «Omnibus» με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας για τη βιωσιμότητα, τις επενδύσεις, τη γεωργία, τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, την αμυντική ετοιμότητα, τα χημικά προϊόντα, τα ψηφιακά ζητήματα, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ΤΝ, το περιβάλλον, την αυτοκινητοβιομηχανία και την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Στις 19 Νοεμβρίου 2025 η Επιτροπή υπέβαλε την έβδομη δέσμη μέτρων Omnibus για τον ψηφιακό τομέα, η οποία αποτελείται από δύο προτάσεις: η μία αποσκοπεί στην απλούστευση του ψηφιακού νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ και η άλλη στην απλούστευση της εφαρμογής εναρμονισμένων κανόνων για την ΤΝ. Η πρωτοβουλία αυτή συνιστά επακόλουθο ενός ευρύτερου πολιτικού στόχου για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με τη μείωση του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων και τη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τη λειτουργία τους στην ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Marvin Meyer on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την προώθηση της ικανότητας της ΕΕ να αντιμετωπίζει υβριδικές απειλές, επιβεβαιώνοντας την αποφασιστικότητα της ΕΕ να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για την πρόληψη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση υβριδικών εκστρατειών που στοχεύουν την Ένωση, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της, ανεξάρτητα από την προέλευση, την κλίμακα και την έντασή τους.

Στα συμπεράσματα, το Συμβούλιο καταδικάζει επίμονες υβριδικές δραστηριότητες κρατικών και μη κρατικών παραγόντων που αποσκοπούν στην υπονόμευση της ασφάλειας και της σταθερότητας της ΕΕ, των κρατών μελών της και των εταίρων της. Ως προς τούτο, καταγγέλλει απερίφραστα πράξεις δολιοφθοράς, μεταξύ άλλων κατά υποδομών ζωτικής σημασίας, κακόβουλες δραστηριότητες στον κυβερνοχώρο, χειραγώγηση και παρεμβολές στην πληροφόρηση από το εξωτερικό, ανάμιξη σε εκλογές, καθώς και εργαλειοποίηση της μετανάστευσης.

Το Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τη Ρωσία και όσους δρουν για λογαριασμό της για τις επίμονες, συντονισμένες και μακροχρόνιες υβριδικές εκστρατείες τους ενάντια στην ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της, καθώς και για την υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία και της ικανότητάς της να αμύνεται, και θα συνεχίσει να ενεργεί με αποφασιστικότητα μέσω στρατηγικής προσέγγισης για να αποκρούσει τις υβριδικές απειλές της Ρωσίας.

Όλο και περισσότερο χρησιμοποιούνται υβριδικές απειλές για να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητά μας και να υπονομεύσουν τους δημοκρατικούς μας θεσμούς. Με τα συμπεράσματα αυτά, η ΕΕ στέλνει ένα σαφές μήνυμα: θα δράσουμε από κοινού για να ενισχύσουμε περαιτέρω την ετοιμότητά μας, να προστατεύσουμε τις κοινωνίες μας και να δώσουμε ισχυρή απάντηση σε όσους επιδιώκουν να μας αποσταθεροποιήσουν.

Κωνσταντίνος Κόμπος, Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητά του να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία — την εργαλειοθήκη της ΕΕ για τις υβριδικές απειλές, την εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο και άλλα μέσα που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, από τη νομοθεσία έως τα περιοριστικά μέτρα, και ζητά την περαιτέρω εφαρμογή, ενίσχυση και ανάπτυξή τους για την πρόληψη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Αυτό περιλαμβάνει αύξηση του κόστους της υβριδικής δραστηριότητας κατά της ΕΕ για τους υπευθύνους, προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας, υπεράσπιση των δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών, αντιμετώπιση της ανάμιξης σε εκλογές, συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και ομοϊδεάτες εταίρους, καθώς και με τον ιδιωτικό τομέα, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει επίσης την ανάγκη στήριξης εταίρων που πλήττονται από υβριδικές απειλές, ιδίως υποψήφιων και δυνάμει υποψήφιων χωρών.

Γενικό πλαίσιο

Ο όρος «υβριδικές απειλές» αναφέρεται συνήθως σε συντονισμένες επιζήμιες δραστηριότητες που σχεδιάζονται και εκτελούνται με κακόβουλη πρόθεση. Έχουν ως στόχο να πλήξουν έναν στόχο, όπως ένα κράτος ή ένα θεσμικό όργανο, με διάφορα μέσα, συχνά με έναν συνδυασμό μέσων. Έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό και την αποτροπή τους και έχουν επινοηθεί έτσι ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο που θα μπορούσε να συνιστά ή να εκληφθεί ως πολεμική πράξη. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν –ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά- χειραγώγηση και παρεμβολές στην πληροφόρηση, κυβερνοεπιθέσεις, οικονομικό εξαναγκασμό, διπλωματία εξαναγκασμού, απειλές στρατιωτικής βίας.

Τόσο κρατικοί όσο και μη κρατικοί φορείς αναπτύσσουν όλο και πιο σύνθετες και εξελιγμένες υβριδικές τακτικές. Οι τακτικές αυτές δεν αποτελούν μόνο κίνδυνο για την ασφάλεια, αλλά συνιστούν και απειλή για τη δημοκρατία, καθώς θίγουν τις βασικές αξίες της και αποσκοπούν στον κατακερματισμό της κοινωνίας και στην υπονόμευση της λήψης πολιτικών αποφάσεων.

Μετά την έγκριση της στρατηγικής πυξίδας για την ασφάλεια και την άμυνα τον Μάρτιο του 2022, η ΕΕ δημιούργησε μια εργαλειοθήκη της ΕΕ για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Η εργαλειοθήκη περιλαμβάνει προληπτικά, συνεργατικά, σταθεροποιητικά, περιοριστικά και υποστηρικτικά μέτρα, όπως ορίζεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου 2022 σχετικά με πλαίσιο για συντονισμένη αντίδραση της ΕΕ σε υβριδικές εκστρατείες.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash